Đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Cần Thơ kiến nghị nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long

 Thực tiễn tại địa phương cho thấy các hiện tượng sạt lở, sụt lún, triều cường và hạn hán diễn ra ngày càng phức tạp, có tính chu kỳ nhưng chưa có giải pháp tổng thể, liên vùng đủ mạnh. Đại biểu Nghĩa đề nghị Chính phủ sớm ban hành các quyết sách mang tính chiến lược, đồng bộ để xử lý căn cơ những thách thức này, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng tác động.

Về hạ tầng giao thông, đại biểu Nghĩa đánh giá cao các chủ trương đầu tư của Trung ương, đặc biệt là hệ thống cao tốc tại khu vực ĐBSCL. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý việc đầu tư cần gắn với khai thác hiệu quả, đảm bảo an toàn và phát huy tối đa vai trò kết nối liên vùng. Không chỉ dừng ở xây dựng tuyến, cần có giải pháp tổng thể để phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, từ đó thúc đẩy giao thương, phát triển kinh tế vùng. Đáng chú ý, đại biểu cho rằng cử tri rất quan tâm đến dự án đường sắt tốc độ cao và hệ thống hạ tầng cảng biển. Đây là những “điểm nghẽn” lớn cần được ưu tiên tháo gỡ nhằm tạo đột phá trong kết nối logistics, đặc biệt phục vụ xuất khẩu nông sản - lĩnh vực thế mạnh của vùng. Đại biểu Nghĩa kiến nghị Chính phủ sớm có quyết sách cụ thể, nhất là trong giai đoạn 2026 - 2030, để hình thành hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực phát triển bền vững cho ĐBSCL.         

Còn đại biểu Nguyễn Thanh Phương  cho rằng, ĐBSCL hiện đang “gánh” tỷ trọng lớn về sản xuất lúa gạo, trong khi điều kiện phát triển các ngành kinh tế khác còn hạn chế, dẫn đến khó khăn trong chuyển dịch cơ cấu và thu hút lao động. Một vấn đề được đại biểu Phương đặc biệt quan tâm là chất lượng nguồn nhân lực, mặc dù tỷ lệ lao động qua đào tạo của cả nước có cải thiện đạt khoảng 29% năm 2025 nhưng ở ĐBSCL vẫn ở mức thấp chỉ hơn 16%, do không hấp thu được nhân lực đào tạo vì vùng chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp đầu tư để giữ chân được nguồn nhân lực đào tạo.

Đối với lĩnh vực môi trường, đại biểu Phương ủng hộ cao việc Chính phủ thể hiện quyết tâm rà soát lại một cách thực chất tỷ lệ che phủ rừng trong năm 2026 nhưng để có cái nhìn thực chất không chỉ về diện tích và chất lượng rừng. Theo đại biểu Phương, phải hiểu đúng về hiện trạng rừng là cơ sở quan trọng để xây dựng các giải pháp ứng phó thiên tai, sạt lở, biến đổi khí hậu. Đại biểu Phương cũng kiến nghị kết hợp rà soát tổng thể hệ thống thủy điện, bao gồm quy hoạch, qui trình vận hành và mức độ an toàn, nhằm bảo đảm hài hòa giữa phát triển năng lượng và bảo vệ môi trường.

Nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đại biểu Nguyễn Thanh Phương cho rằng đây là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc giải ngân nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực này còn chậm, vướng mắc về thủ tục. Đại biểu Phương kiến nghị cần sớm tháo gỡ để nguồn lực được đưa vào sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng “có tiền nhưng không tiêu được”. Đại biểu Phương cũng chỉ ra một số chỉ tiêu phát triển chưa đạt kỳ vọng, đặc biệt là tỉ trọng kinh tế số chỉ đạt 14% so với kết hoạch 20% vào năm 2025. Theo đó, tỷ trọng kinh tế số hiện còn thấp so với mục tiêu đề ra, cho thấy cần có giải pháp đột phá hơn trong chuyển đổi số và phát triển các ngành công nghệ cao. Đối với định hướng giai đoạn 2026 - 2030, đại biểu Phương đề xuất cần rà soát tính khả thi của một số chỉ tiêu, nhất là các chỉ tiêu liên quan đến đào tạo lại, đào tạo thường xuyên cho người lao động. Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong phát triển hệ thống y tế theo hướng nâng cao chất lượng chăm sóc ban đầu, giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên.

Đại biểu Phương kiến nghị sớm hình thành mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo theo vùng, có sự liên kết với Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, thay vì phát triển dàn trải ở từng địa phương. Mô hình này cần kết hợp giữa đầu tư của Nhà nước và sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học; đồng thời tạo cơ chế thuận lợi để liên kết với các hoạt động động đổi mới sáng tạo quốc tế, thu hút các nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia, từ thực tiễn của người làm  nghiên cứu và hợp tác quốc tế, cơ sở đào tạo giáo dục đại học, đại biểu cho rằng Việt Nam cần mạnh dạn đổi mới cơ chế để thu hút nguồn lực chất lượng cao, đặc biệt là các nhà khoa học quốc tế, qua đó tạo cú hích cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đại biểu Quốc hội Triệu Thị Ngọc Diễm thì cho rằng, trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, cần bổ sung các kịch bản gắn với phương án dự phòng và kiểm soát rủi ro, nhằm nâng cao khả năng ứng phó trước các biến động từ bên ngoài. Đại biểu Diễm nhận định yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, đại biểu cho rằng để đạt mục tiêu đóng góp của và năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) khoảng 55%, cần có các giải pháp mang tính đột phá, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong toàn bộ nền kinh tế, đồng thời nâng cao năng lực quản trị của doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Một nội dung được đại biểu Diễm đặc biệt quan tâm là nâng cao tính hành động trong tổ chức thực hiện. Theo đó, dự thảo cần hạn chế sử dụng các cụm từ mang tính định tính, thay vào đó là các chỉ tiêu cụ thể, có thể đo lường; đồng thời làm rõ cơ chế phân công, phân cấp, gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Đại biểu Diễm cũng đề xuất xây dựng hệ thống chỉ tiêu giám sát định lượng theo tháng, quý, năm và gắn với dữ liệu quốc gia, qua đó thúc đẩy quản trị số và điều hành dựa trên dữ liệu. Đối với hệ thống nhiệm vụ, giải pháp, đại biểu chỉ ra tình trạng còn trùng lặp giữa một số nhóm nội dung như thể chế với môi trường kinh doanh; chuyển đổi mô hình tăng trưởng với khoa học công nghệ và chuyển đổi số; hay giữa phát triển con người với giáo dục, y tế. Từ đó, đại biểu Diễm kiến nghị Ban soạn thảo rà soát, sắp xếp lại theo hướng rõ ràng, tránh chồng chéo, bảo đảm tính logic và dễ tổ chức thực hiện. Đại biểu Diễm cũng đề xuất cơ cấu lại các nhóm giải pháp theo hướng trọng tâm, tập trung vào các trụ cột như: hoàn thiện thể chế; phát triển con người và an sinh xã hội; phát triển hạ tầng; ổn định kinh tế vĩ mô; đổi mới mô hình tăng trưởng; khoa học công nghệ và chuyển đổi số; tài nguyên môi trường; quốc phòng, an ninh và đối ngoại; công tác dân vận, truyền thông. Liên quan đến tổ chức thực hiện, đại biểu lưu ý cần đánh giá đầy đủ tác động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm phân cấp, phân quyền hợp lý, đi đôi với cơ chế giám sát hiệu quả; đồng thời quan tâm bổ sung nguồn lực cho cấp cơ sở, nhất là trong lĩnh vực chuyển đổi số và chuẩn hóa dữ liệu. Về kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, đại biểu Diễm cho rằng mục tiêu tăng thu ngân sách ở mức cao sẽ tạo áp lực lớn, do đó cần định hướng tăng thu theo hướng mở rộng cơ sở thu, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thay vì gia tăng gánh nặng đối với doanh nghiệp và người dân. Đại biểu Diễm nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, theo dõi chặt chẽ các chỉ số như lạm phát, việc làm, thu nhập của người lao động để kịp thời điều chỉnh chính sách, bảo đảm nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn./.