Đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Cần Thơ tham gia thảo luận đóng góp các dự án luật tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

Đại biểu Tô Ái Vang, Phó Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ tham gia góp ý đối với 02 dự thảo luật, cụ thể như sau:

          Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng: Đại biểu Tô Ái Vang đề nghị điều chỉnh tên gọi danh hiệu “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” (tại Điều 29) cho phù hợp với bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính; đồng thời bổ sung các tiêu chí phản ánh mức độ hài lòng của người dân và yêu cầu về chuyển đổi số ở cơ sở. Bên cạnh đó, Luật cần giao Chính phủ quy định khung tỷ lệ khen thưởng linh hoạt theo đặc thù từng ngành, lĩnh vực và vùng miền. Đối với danh hiệu “Thôn, tổ dân phố văn hóa” (Điều 30), đại biểu kiến nghị cụ thể hóa các nhóm tiêu chí về năng lực tự quản ở cộng đồng, phòng chống bạo lực gia đình và thực hiện nếp sống văn minh. Đồng thời, đề xuất cơ chế phân công rõ vai trò giữa chính quyền địa phương và Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể trong việc tổ chức thực hiện, đánh giá và công nhận danh hiệu. Cách tiếp cận này được cho là phù hợp thực tiễn, phát huy vai trò của các tổ chức gần dân, sát dân, đồng thời giảm áp lực hành chính cho cấp cơ sở.

Về danh hiệu “Gia đình văn hóa” (Điều 31), đại biểu đề xuất bổ sung các tiêu chí “mềm” mang tính khuyến khích như: văn hóa số, bình đẳng giới và phòng chống bạo lực gia đình, bảo vệ môi trường và xây dựng nếp sống xanh. Những tiêu chí này nhằm phản ánh đúng yêu cầu của đời sống hiện đại, tránh tình trạng công nhận tràn lan, thiếu thực chất như hiện nay.

Ngoài ra, đại biểu cũng nhấn mạnh cần hoàn thiện kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo Luật, đặc biệt tại một số điều khoản liên quan đến tổ chức thực hiện.

Về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi): Đại biểu Tô Ái Vang nhận định, việc sửa đổi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt khi Chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số và thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy hành chính. Góp ý trực tiếp vào Điều 57 của dự thảo Luật về thẩm quyền quản lý nhà nước đối với tín ngưỡng, tôn giáo, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định về việc “xây dựng Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tín ngưỡng, tôn giáo”. Đại biểu Tô Ái Vang  nhấn mạnh, việc hình thành hệ thống dữ liệu tập trung sẽ là công cụ quan trọng trong hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa, Phó Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ tham gia góp ý đối với 03 dự án luật, cụ thể như sau:

Về dự thảo luật Thủ đô (sửa đổi: Đại biểu Đào Chí Nghĩa đồng tình quy định việc phải có cơ chế bảo vệ cán bộ nhưng đề nghị làm rõ quy định tại Điều 34. Liên quan đến chế tài ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước, đại biểu cho rằng đây là công cụ quản lý cần thiết nhưng phải đặt trong khuôn khổ bảo đảm quyền con người và đề nghị chỉnh lý cụ thể theo hướng: Chỉ áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với hoạt động thi công, sản xuất, kinh doanh tại công trình vi phạm; đồng thời bảo đảm duy trì mức cung cấp thiết yếu phục vụ sinh hoạt của người dân. Quy định này nhằm tránh xung đột với các quyền cơ bản mang tính nhân văn. Về tự chủ tài chính và đầu tư liên vùng, đại biểu nhấn mạnh vai trò đầu tàu, lan tỏa của Thủ đô Hà Nội đối với vùng và cả nước, đại biểu đề xuất bổ sung cơ chế tăng thẩm quyền Hội đồng nhân dân, ưu tiên sử dụng 100% nguồn tăng thu từ khai thác giá trị thặng dư đô thị để đầu tư các dự án môi trường liên tỉnh và hạ tầng vành đai vùng Thủ đô. Theo đó, sẽ góp phần khắc phục tình trạng chia cắt nguồn lực giữa các địa phương, tăng cường liên kết vùng và phát huy vai trò dẫn dắt phát triển của Thủ đô.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua khen thưởng: Đại biểu Đào Chí Nghĩa cơ bản thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật lần này, tuy nhiên để dự thảo Luật được hoàn chỉnh, đại biểu đề nghị điều chỉnh một số nội dung cụ thể: Thứ nhất, về nguyên tắc khen thưởng (Điều 5 sửa đổi), đại biểu cho rằng việc dự thảo quy định “một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng” là chưa thực sự chặt chẽ và đề nghị: “Cần bổ sung điều kiện cụ thể, chỉ thực hiện khen thưởng cùng hình thức khi thành tích có tính chất khác biệt, đồng thời quy định rõ tiêu chí để tránh lạm dụng trong thực tiễn”. Thứ hai, về tiêu chí xác định “phạm vi ảnh hưởng” của sáng kiến (Điều 21, 22), đại biểu cho rằng việc giao thẩm quyền xác nhận cho người đứng đầu bộ, ngành, địa phương nhưng chưa có tiêu chí định lượng cụ thể sẽ dẫn đến cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các địa phương. Đại biểu đề xuất: “Cần bổ sung cơ chế hội đồng thẩm định, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí định lượng rõ ràng như hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng nhân rộng, mức độ tác động thực tiễn,… nhằm bảo đảm khách quan, minh bạch.”

Về dự án luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi): Đại biểu Đào Chí Nghĩa cho rằng các khái niệm như “tín ngưỡng”, “tôn giáo”, “hoạt động tôn giáo”  (Điều 1, Điều 2) hiện còn mang tính mô tả, chưa có tiêu chí pháp lý rõ ràng để phân định cụ thể. Đối với khái niệm “hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng” (khoản 17 Điều 2), đại biểu nhận định quy định còn quá rộng, chưa xác định rõ phạm vi điều chỉnh và mức độ quản lý, nhất là đối với các hình thức như livestream, truyền đạo trực tuyến hay sinh hoạt trong các nhóm kín,... Từ đó, đại biểu đề nghị cần cụ thể hóa hệ thống khái niệm theo hướng có tiêu chí nhận diện rõ ràng. Về nguyên tắc và các hành vi bị cấm (Điều 3, Điều 7), đại biểu cho rằng một số cụm từ như “trái đạo đức xã hội”, “chia rẽ dân tộc”, “lợi dụng” còn mang tính định tính cao, thiếu tiêu chí cụ thể, dễ dẫn đến cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các địa phương. Do đó, đại biểu đề nghị cần bổ sung tiêu chí rõ ràng hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết; đồng thời phân loại hành vi vi phạm theo mức độ để bảo đảm tính minh bạch và khả thi trong tổ chức thực hiện. Đối với quản lý hoạt động tôn giáo trên không gian mạng (Điều 8), đại biểu cho rằng quy định chưa hợp lý, thiếu rõ ràng về đối tượng và phạm vi áp dụng. Việc áp dụng cơ chế này đối với các hoạt động cá nhân như: livestream, chia sẻ bài giảng có thể ảnh hưởng đến quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 4 Điều 8 theo hướng: giao Chính phủ quy định cụ thể tiêu chí.

Đại biểu Thượng tọa Lý Minh Đức tham gia góp ý đối với dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), cụ thể như sau:

Đại biểu đánh giá, dự thảo Luật lần này có nhiều điểm tiến bộ đáng ghi nhận, đặc biệt là việc đơn giản hóa thủ tục hành chính; lược bỏ các thành phần hồ sơ không còn cần thiết. Những điều chỉnh này góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân trong thực hành tín ngưỡng, tôn giáo. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh, tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ là hoạt động quản lý hành chính mà còn là đời sống tâm linh sâu sắc của con người. Vì vậy, việc xây dựng và thực thi pháp luật cần bảo đảm “hợp tình, hợp lý và hợp đạo”.

Về phân quyền, phân cấp, đại biểu cho rằng chủ trương là đúng đắn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tại cơ sở. Do đó, cần bổ sung cơ chế đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm việc áp dụng pháp luật thống nhất, minh bạch. Đối với chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, đại biểu khẳng định đây là xu hướng tất yếu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, cần lưu ý đến điều kiện thực tế tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, có nơi khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế.

Liên quan đến bình đẳng giới và chính sách dân tộc, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo Luật đã thể hiện rõ nguyên tắc không phân biệt đối xử, bảo đảm quyền tham gia và thụ hưởng của mọi giới, mọi dân tộc nhưng đề nghị cần chú trọng hơn đến việc bảo tồn bản sắc tín ngưỡng truyền thống của đồng bào dân tộc, đây là giá trị văn hóa cốt lõi cần được gìn giữ./.