Quang cảnh buổi làm việc

Tham dự cuộc làm việc có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi; các đồng chí Phó Chủ nhiệm Ủy ban; Uỷ viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đại diện Vụ Kinh tế và Tài chính.

Cùng dự buổi làm việc về phía Văn phòng Quốc hội, có Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Thị Thúy Ngần; Trợ lý, Thư ký Phó Chủ tịch Quốc hội; đại diện Vụ Tổng hợp thuộc Văn phòng Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu mở đầu cuộc làm việc

Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm của Ủy ban Kinh tế và Tài chính trong hoạt động lập pháp về lĩnh vực kinh tế, tài chính. Vui mừng làm việc với Thường trực Ủy ban, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cuộc làm việc nhằm trao đổi, nắm bắt các chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban. Gợi ý kế hoạch công tác thời gian tới, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng yêu cầu Ủy ban Kinh tế và Tài chính tập trung báo cáo các khối nhiệm vụ chính. Về công tác lập pháp, hoàn thiện các khung pháp lý cần thiết thuộc lĩnh vực kinh tế - tài chính. Về hoạt động giám sát, đặc biệt chú trọng giám sát diễn biến kinh tế vĩ mô vì đây là mảng công việc biến động liên tục, đòi hỏi sự bám sát và phản ứng kịp thời; đồng thời tham mưu chính xác cho Quốc hội về các dự án quan trọng quốc gia và các vấn đề kinh tế then chốt.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cùng Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo tại buổi làm việc

Thay mặt Thường trực Ủy ban báo cáo tại cuộc làm việc, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, Ủy ban Kinh tế và Tài chính có 70 thành viên, Thường trực Ủy ban có 23 đồng chí, gồm: Chủ nhiệm, 06 Phó Chủ nhiệm Ủy ban, 16 đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách. Khóa XV, Ủy ban có 09 Tiểu ban chuyên môn, hiện đang sắp xếp, dự kiến thành lập 06 Tiểu ban chuyên môn tương ứng với 06 đồng chí Phó Chủ nhiệm Ủy ban là Trưởng Tiểu ban.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Uỷ ban thực hiện các chức năng lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước với các lĩnh vực thuộc lĩnh vực quản lý kinh tế, tài chính, tiền tệ, ngân sách nhà nước, đất đai, ngân hàng, hoạt động kinh doanh, kiểm toán nhà nước và các dự án khác do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao. Với phạm vi lĩnh vực rất rộng, liên quan trực tiếp đến nhiều lĩnh vực của kinh tế, tài chính, tiền tệ, ngân sách quốc gia, Ủy ban Kinh tế và Tài chính có vị trí, vai trò quan trọng trong hoạt động của Quốc hội, góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, giám sát việc thi hành chính sách pháp luật, bảo đảm an ninh, an toàn tài chính, ngân sách và nền kinh tế của quốc gia.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi báo cáo tại cuộc làm việc

Uỷ ban Kinh tế và Tài chính thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 Uỷ ban là Uỷ ban Kinh tế, Uỷ ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội. Do vậy, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV có nhiều biến động về số lượng Thường trực Uỷ ban cũng như Vụ chuyên môn. Tuy nhiên, các thành viên luôn phát huy được sức mạnh tập thể, ý thức trách nhiệm cao, chủ động tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và triển khai nhiệm vụ, thực hiện tốt các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban và các nhiệm vụ do Lãnh đạo Quốc hội, UBTVQH giao.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết năm 2026 và thời gian tới, khối lượng nhiệm vụ của Uỷ ban rất lớn, các nội dung thường xuyên được bổ sung, do đó, chương trình xây dựng luật, pháp lệnh thường xuyên biến động. Tại đợt 1 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, Ủy ban đã báo cáo Quốc hội một số nội dung như: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; Kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2026-2030; Báo cáo thẩm tra quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024;  Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng tại buổi làm việc

Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính tại buổi làm việc

Theo Chương trình tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua nghị quyết về một số nội dung do Ủy ban chủ trì như: (1) Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; (2) Nghị quyết về phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; (3) Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm giai đoạn 2026 – 2030; (4) Nghị quyết về kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 – 2030; (6) Biểu quyết thông qua Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030; (7) Biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Ngoài ra còn một số nội dung mới bổ sung với thời gian trình rất gấp.

Từ nay đến cuối năm (Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI), Ủy ban sẽ tập trung vào công tác thẩm tra các luật như: Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi);  Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật Phòng, chống rửa tiền; Luật Đất đai; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính tại buổi làm việc

Về các nội dung thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội gồm một số nội dung như: Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi ngân sách nhà nước; Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về nguyên tắc, tiêu chí phân chia thuế giá trị gia tăng cho từng địa phương… Về nhiệm vụ giám sát, Ủy ban tập trung giám sát tình hình thực hiện các dự án quan trọng quốc gia và các nội dung khác được phân công. Về quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Uỷ ban dự kiến tổ chức hội thảo, tọa đàm về kinh tế - xã hội phục vụ đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; đánh giá tình hình thực hiện ngân sách nhà nước…; thẩm tra Báo cáo công tác năm 2026 của Kiểm toán nhà nước...

Với khối lượng công việc, nhiệm vụ lớn, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban xây dựng Kế hoạch hoạt động cụ thể cho từng năm, phân công nhiệm vụ đối với từng Tiểu ban, từng thành viên trong Thường trực Ủy ban và Nhóm chuyên môn giúp việc, theo dõi sát sao các dự án luật từ giai đoạn soạn thảo. Đồng thời, Ủy ban phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để thẩm tra, hoàn thiện nội dung, đảm bảo chất lượng và tiến độ trình Quốc hội theo đúng quy định.

Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính tại buổi làm việc

Để góp phần đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời gian tới, Ủy ban Kinh tế và Tài chính kiến nghị Quốc hội, UBTVQH chỉ đạo tổ chức thi hành nghiêm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, xác định trách nhiệm rõ ràng cho cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc không bảo đảm Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh mà Quốc hội đã thông qua; tuân thủ quy định về gửi hồ sơ cho Quốc hội đúng thời hạn để có đủ thời gian cho việc thẩm tra. Dành thời gian thỏa đáng để thảo luận các dự án luật, pháp lệnh và các báo cáo quan trọng khác tại phiên họp UBTVQH, phiên họp Quốc hội hoặc khi cần thiết gửi dự án luật, pháp lệnh lấy ý kiến ĐBQH trước khi thông qua. Áp dụng các thành tựu tiến bộ của công nghệ mới vào quy trình lập pháp.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà phát biểu

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn phát biểu

Báo cáo thêm với Phó Chủ tịch Quốc hội, Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh, về phương án tổ chức bộ máy, các thành viên Thường trực Uỷ ban bày tỏ sự đồng thuận cao với chỉ đạo của lãnh đạo Quốc hội về việc sắp xếp lại các tiểu ban. Các Phó Chủ nhiệm Uỷ ban đề xuất việc sắp xếp cần dựa trên lĩnh vực chuyên môn để khắc phục tình trạng chồng chéo giữa các mảng doanh nghiệp, đầu tư, đồng thời phân bổ khối lượng công việc hợp lý giữa các thành viên Thường trực. Hiện nay, Đề án sắp xếp đang được rà soát để báo cáo Đảng ủy và Thường trực Ủy ban hoàn thiện ngay sau kỳ họp Quốc hội. Việc tổ chức lại tiểu ban theo các lĩnh vực chuyên sâu được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác quản lý và điều hành.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo phát biểu

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai phát biểu

Một trong những điểm nhấn được các đại biểu quan tâm là việc chuyển từ giám sát thụ động sang giám sát chủ động. Các ý kiến cho rằng việc bám sát địa phương ngay từ đầu giúp cơ quan thẩm tra có căn cứ phản biện sớm, tránh tình trạng bị động khi tiếp nhận báo cáo sát giờ họp.

Về kế hoạch cụ thể, Phó Chủ nhiệm Nguyễn Minh Sơn cho biết Ủy ban sẽ triển khai một số đoàn công tác trong tháng 5/2026 để khảo sát các dự án quan trọng quốc gia. Hoạt động này được lồng ghép với việc đánh giá mục tiêu tăng trưởng hai con số nhằm tiết kiệm thời gian và nguồn lực. Đồng thời, Phó Chủ nhiệm Nguyễn Hữu Toàn nhấn mạnh yêu cầu điều phối chặt chẽ giữa các đoàn giám sát để tránh chồng chéo, gây phiền hà cho địa phương.

Trong bối cảnh hiện nay, Ủy ban đang tích cực phối hợp với Vụ Chuyển đổi số để xây dựng nguồn dữ liệu kết nối toàn bộ các bộ, ngành. Đây sẽ là cơ sở thông tin tin cậy phục vụ công tác thẩm tra kinh tế vĩ mô.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn phát biểu

Uỷ viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hải Nam phát biểu

Ghi nhận các ý kiến của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao tinh thần khẩn trương, chủ động chuẩn bị triển khai công việc trong 4 tháng đầu năm 2026 và phục vụ đợt 1 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI của Uỷ ban. Phó Chủ tịch Quốc hội cơ bản nhất trí với báo cáo công tác, phương hướng triển khai sắp tới và lưu ý bố trí thời gian họp hơp lý, có tính đến nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, tăng cường với các cơ quan của Quốc hội để có biện pháp tổ chức công việc phù hợp, đảm bảo chất lượng các Báo cáo trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội đợt 2 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI.

Phó Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao sự chủ động trong việc kiện toàn tổ chức, nhân sự của Uỷ ban. Sắp xếp, cơ cấu từ 09 tiểu ban xuống còn 06 tiểu ban sẽ tạo thuận lợi cho quá trình điều hành, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các Phó Chủ nhiệm trong việc theo dõi, chỉ đạo công việc. Đồng thời lưu ý Thường trực Uỷ ban và Vụ Kinh tế và Tài chính sớm phân định rõ vai trò của các lãnh đạo Uỷ ban, vai trò giúp việc của Vụ để bộ máy vận hành thông suốt.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu kết luận cuộc làm việc

Về công tác giám sát kinh tế vĩ mô, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng khẳng định đây là lĩnh vực quan trọng, diễn biến thay đổi thường xuyên. Trong bối cảnh nguồn lực đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách còn hạn chế (23/70 thành viên), Ủy ban cần thay đổi phương thức tiếp cận theo hướng không dàn trải mà phải chọn lọc những vấn đề có nguy cơ gây mất ổn định vĩ mô để tập trung thực hiện.

Phó Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ những thách thức lớn trong nhiệm kỳ tới như: quyết tâm đạt mức tăng trưởng hai con số trong bối cảnh vô cùng khó khăn; chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo phải được xác định là động lực chính; thực hiện chính sách tài khóa mở rộng nhưng phải đảm bảo an toàn nợ công và các cân đối lớn; rà soát kỹ tổng mức đầu tư GDP và khả năng huy động nguồn vốn đầu tư công để tránh tình trạng dự án “treo” do thiếu vốn.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng biểu dương sự chủ động của Ủy ban khi triển khai 5 chuyên đề nghiên cứu sâu, chuẩn bị dữ liệu cho các Nghị quyết Trung ương về đổi mới mô hình tăng trưởng. "Chúng ta phải có nghiên cứu trước thì khi góp ý mới có chất lượng, có quan điểm rõ ràng dựa trên các chất liệu thực tiễn", Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cùng các Phó Chủ nhiệm Uỷ ban tại buổi làm việc

Về công tác lập pháp, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu bám sát Nghị quyết 27 của Trung ương và Kết luận 09 của Bộ Chính trị nhằm xây dựng hệ thống pháp luật Việt Nam đồng bộ, dân chủ, hiện đại. Mục tiêu quan trọng là hoàn thiện pháp luật về đầu tư kinh doanh để đưa môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN vào năm 2028, đồng thời tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn pháp lý cản trở tăng trưởng.

Về hoạt động giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng yêu cầu quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI là “nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để phát hiện hạn chế hay nêu ra khuyết điểm mà phải là công cụ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia. Giám sát không chỉ để kiểm tra việc đã làm mà còn giúp định hình những việc cần làm và nhận diện sớm bất cập, những việc phát sinh mà phải đi đến cùng”. Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý hoạt động giám sát không nhất thiết phải tổ chức đoàn đi thực tế rầm rộ mà có thể linh hoạt mời các chuyên gia, bộ ngành làm việc, yêu cầu báo cáo giải trình rõ ràng và chịu trách nhiệm về số liệu cung cấp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu kết luận cuộc làm việc

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý Ủy ban tập trung xử lý các hồ sơ trình gấp, đảm bảo tiến độ và chất lượng trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội ngay trong đợt họp 2, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI tới. Đồng thời, tiếp tục nâng cao năng lực thể chế hoá, cụ thể hoá Nghị quyết của Đảng thành chính sách và pháp luật; tạo khuôn khổ pháp lý vững chắc để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 05 năm tiếp theo. Xem xét khẩn trương, kỹ lưỡng, toàn diện các vấn đề về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng quốc gia… Nâng cao hiệu quả công tác giám sát, bảo đảm có mục tiêu, trọng tâm, trọng điểm.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Uỷ ban Kinh tế và Tài chính chủ động phối hợp chặt chẽ với Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội để thẩm tra các nội dung công việc được giao. Đồng thời, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động, nhất là các cuộc họp Uỷ ban để tăng cường sự tham gia của các thành viên kiêm nhiệm, rà soát kỹ tiến độ công việc cho năm 2026 và cả nhiệm kỳ nhằm khẳng định vai trò then chốt của Ủy ban trong hệ thống các cơ quan của Quốc hội.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi tại buổi làm việc

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Thị Thuý Ngần tại buổi làm việc

Thay mặt Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Chủ nhiệm Ủy ban Phan Văn Mãi tiếp thu các ý kiến chỉ đạo sâu sắc, bao quát, vừa rất cụ thể của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, đồng thời khẳng định, Ủy ban sẽ quán triệt để triển khai thực hiện các định hướng này trong thời gian tới.