Cần nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật về thuế và phù hợp với thẩm quyền của cơ quan ra quyết định

Tại phiên thảo luận, đa số đại biểu đồng tình với sự cần thiết ban hành luật nhằm kịp thời thể chế hóa mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng để đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế tư nhân, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đồng thời, việc sửa đổi, hoàn thiện các chính sách thuế với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ sẽ góp phần tạo thêm động lực cho sản xuất kinh doanh, khuyến khích xu hướng tiêu dùng, sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường, từng bước giảm lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, hỗ trợ cải thiện môi trường, nâng cao chất lượng không khí.

Từ góc độ là nhà quản lý hoạt động nghiên cứu, giảng dạy, đại biểu Huỳnh Quyết Thắng cho biết hiện nay, một số thông tư hướng dẫn quy định thu nhập từ các hoạt động khoa học công nghệ, ví dụ như làm đề tài khoa học thì được miễn thuế thu nhập cá nhân. Điều này cần được quy định, thể hiện rõ trong luật như thế nào là nhiệm vụ khoa học - công nghệ để có thể xác định rõ ràng, minh bạch những hoạt động nào phải chịu thuế. Điều này không chỉ thuận lợi cho công tác quản lý mà còn giúp khâu hậu kiểm nhanh chóng hơn.

Cũng liên quan đến lĩnh vực khoa học công nghệ, đại biểu đề nghị cần tạo điều kiện tối đa cho người trẻ khởi nghiệp thành công, dựa trên cơ sở là cơ chế để quản lý và cơ chế thuế là minh bạch, rõ ràng, tránh thất thu nhưng cũng tránh trục lợi về thuế. Ví dụ như với quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian 03 năm sau khi khởi nghiệp, làm sao để ngăn ngừa trường hợp doanh nghiệp khởi nghiệp sau 3 năm thì đóng lại rồi khởi tạo một doanh nghiệp mới và tiếp tục hưởng ưu đãi thuế.

Đánh giá cao những điểm tiến bộ của dự thảo luật đã thể chế hóa kịp thời các quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, đặc biệt là hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ, doanh nghiệp quy mô nhỏ; việc kéo dài thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi với ô tô điện chạy bằng pin thể hiện cam kết nhất quán của Nhà nước với các mục tiêu chuyển đổi xanh, bảo vệ môi trường... đại biểu Tô Huy Vũ đề nghị làm rõ thêm về quy định "thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm theo mức quy định của Chính phủ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp" - quy định này cần rõ hơn về thẩm quyền, về "mức quy định" cụ thể ra sao, có trần - sàn hay không, nguyên tắc chỉ đạo, điều kiện áp dụng như thế nào?

Đại biểu Tô Huy Vũ cũng đề nghị báo cáo rõ tác động hai chiều và vấn đề giảm thu ngân sách khi thực hiện chính sách thuế này. Bên cạnh đó nên nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm quốc tế và về lâu dài, bên cạnh ưu đãi về thuế nên có quy định gắn với yêu cầu tỷ lệ nội địa hóa để tăng khả năng sản xuất trong nước.

Cơ bản tán thành với những nội dung sửa đổi, đại biểu Hồ Sỹ Hùng đề nghị khi giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh; mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, cần làm rõ cơ sở điều chỉnh ngưỡng, mục tiêu đặt ra và có lộ trình điều chỉnh rõ ràng để đảm bảo tính công bằng.

Về quy định kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi hiện hành đối với xe gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030, đại biểu Hồ Sỹ Hùng cho rằng về bản chất là kéo giãn thời gian của  biểu thuế và sẽ tăng dần ở giai đoạn sau. Xét từ góc độ tiết kiệm điện, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường và phát triển bền vững thì việc kéo dài này là cần thiết, tuy nhiên cần nêu rõ sự cần thiết và mục tiêu đặt ra cùng sự đồng bộ trong quy chuẩn, tiêu chuẩn để áp dụng thống nhất cho các loại xe điện trên thị trường. 

Hiện nay, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân đã quy định ngưỡng doanh thu, thu nhập chịu thuế cụ thể và giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm quyền xem xét, điều chỉnh khi cần thiết. Luật Thuế giá trị gia tăng thì giao Chính phủ quy định. Đại biểu Dương Minh Ánh cho rằng, việc dự thảo luật đề xuất giao cho Chính phủ thẩm quyền quy định mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật về thuế và phù hợp với thẩm quyền của cơ quan ra quyết định. Theo đại biểu, nên quy định cụ thể mức ngưỡng doanh thu thu nhập chịu thuế ngay trong luật để đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch, ổn định môi trường kinh doanh và khả năng dự báo của chính sách thuế, tạo thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện cũng như nâng cao mức độ tuân thủ của người nộp thuế.

Đặc biệt, đại biểu bày tỏ nhất trí với đề xuất của Chính phủ về áp dụng mức thuế và gia hạn thời gian áp dụng mức thuế đối với các dòng xe điện hóa. Tuy nhiên, tới đây, ngoài các dòng xe điện nên tiếp tục nghiên cứu cơ chế, chính sách ưu đãi thuế đối với các dòng xe hybrid được hưởng ưu đãi thuế theo mức tương ứng với hiệu quả giảm phát thải đạt được. Ngoài ra, đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá một cách tổng thể về tính ưu việt và hạn chế của xe điện để có chính sách toàn diện hơn, góp phần bảo vệ môi trường, phát triển nguồn điện sạch, quản lý an toàn kỹ thuật đối với pin thu hồi tái sử dụng, tái chế pin sau khi hết vòng đời và hoàn thiện hạ tầng sạc phù hợp. Đại biểu Dương Minh Ánh nhấn mạnh, ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt là một công cụ quan trọng thúc đẩy tiêu dùng xanh, nhưng cần được đặt trong tổng thể các giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa lợi ích./.

Thu Quỳnh