Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam

Khảo sát tại Tổng Công ty Thép Việt Nam về tình hình thực hiện quy định pháp luật về bảo vệ môi trường

Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với Tổng Công ty Xi măng Việt Nam

Quang cảnh cuộc làm việc giữa Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường với Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam

Tham dự cuộc làm việc có các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường: Nguyễn Thị Mai Phương, Đỗ Đức Hồng Hà cùng các Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban; đại diện lãnh đạo một số Ủy ban của Quốc hội và Bộ, ngành hữu quan. Về phía Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) có ông Nguyễn Ngọc Ánh, Phó Tổng Giám đốc VIMC cùng các lãnh đạo, cán bộ khác...

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi nhấn mạnh, Bộ Chính trị đã xác định công tác xây dựng pháp luật là “đột phá của đột phá” để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo hiện hành đã qua nhiều năm thực thi và bộc lộ một số điểm cần sửa đổi để phù hợp với bối cảnh mới. Việc sửa đổi Luật lần này nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, giải quyết các xung đột không gian, kiểm soát ô nhiễm và tạo lập những hành lang pháp lý đột phá để phát triển kinh tế biển xanh, là yêu cầu cấp thiết nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, chuyển đổi mô hình quản lý biển từ đơn ngành sang quản trị tổng hợp, hiện đại và dựa trên chuyển đổi số. 

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi phát biểu tại cuộc làm việc

VIMC là doanh nghiệp nòng cốt, giữ vai trò chủ đạo trong lĩnh vực hạ tầng hàng hải, logistics, vận tải biển và khai thác cảng biển của cả nước, quản lý hơn 31% tổng chiều dài cầu cảng cả nước và nắm giữ đội tàu biển quy mô lớn, đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam. Do đó, ý kiến từ thực tiễn hoạt động của Tổng công ty có giá trị rất lớn đối trong quá trình hoàn thiện dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Quản trị tổng hợp không gian biển gắn với thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững

Báo cáo về tình hình thực hiện quy định pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo và kiến nghị sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, ông Nguyễn Ngọc Ánh, Phó Tổng Giám đốc VIMC cho biết, thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, VIMC đã xác định đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng hàng hải đồng bộ, hiện đại là nhiệm vụ chiến lược nhằm giữ vai trò doanh nghiệp nòng cốt trong phát triển kinh tế biển quốc gia.

Ông Nguyễn Ngọc Ánh, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam

Lãnh đạo và cán bộ Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam tham dự cuộc làm việc

Trong Chiến lược phát triển giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2035 và định hướng đầu tư giai đoạn 2026–2030, VIMC tập trung vào ba trụ cột chiến lược: Phát triển hệ thống cảng biển nước sâu và cảng trung chuyển quốc tế; Phát triển đội tàu vận tải biển, ưu tiên đội tàu container xanh, hiện đại; Phát triển hệ thống logistics và dịch vụ hậu cần sau cảng.

Đóng góp ý kiến vào dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), ông Nguyễn Ngọc Ánh, Phó Tổng Giám đốc VIMC cho biết, đối với chính sách phát triển kinh tế biển gắn với nâng cao năng lực vận tải quốc gia và chuỗi logistics biển, VIMC kiến nghị bổ sung trong Luật một điều hoặc khoản mới theo hướng: “Nhà nước có chính sách phát triển đội tàu biển quốc gia, dịch vụ hàng hải và hệ thống logistics biển nhằm nâng cao năng lực vận tải, bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững kinh tế biển.”

Ông Nguyễn Cảnh Tĩnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam

Đối với chính sách chuyển đổi xanh trong lĩnh vực hàng hải và kinh tế biển, VIMC khuyến khích đầu tư phát triển đội tàu xanh, cảng xanh, thiết bị hàng hải sử dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Về chính sách chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu biển thống nhất và chia sẻ dữ liệu liên ngành, VIMC đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu chuyên ngành về hàng hải, cảng biển, logistics, quy hoạch không gian biển và các hoạt động kinh tế biển.

Ngoài ra, VIMC đề nghị trong dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) nên nhấn mạnh việc chuyển mạnh từ tư duy quản lý, kiểm soát tài nguyên biển sang mô hình quản trị tổng hợp không gian biển gắn với thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững, trong đó xác định rõ vai trò của vận tải biển, cảng biển, logistics biển và chuyển đổi xanh, chuyển đổi số là những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thực hiện mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển.

Một số nội dung cần được làm rõ 

Trong khuôn khổ cuộc làm việc, Đoàn công tác đã tập trung đóng góp ý kiến vào một số chính sách, nội dung trọng tâm. Đối với việc quản lý, sử dụng không gian biển, giao, cho thuê khu vực biển (Chính sách 1), dự thảo Luật dự kiến bổ sung quy định mới về quản lý không gian biển, sử dụng đa mục đích, giải quyết xung đột không gian và phân định trách nhiệm hành chính trên biển.. Là đơn vị quản lý hệ thống cảng biển và luồng hàng hải lớn, các thành viên Đoàn công tác đề nghị VIMC góp ý các quy định mới về giao, cho thuê, đăng ký khu vực biển và cơ chế xử lý xung đột không gian giữa hàng hải với các ngành khác (như điện gió, dầu khí).

Lãnh đạo Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường và các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển (Chính sách 2), dự thảo Luật hướng tới mở rộng quyền chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển và tài sản gắn liền trong vùng nội thủy, lãnh hải; đồng thời hạn chế các quyền này ở vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa để bảo vệ chủ quyền. Đoàn công tác đề nghị VIMC cho ý kiến dưới góc độ doanh nghiệp hàng hải, các quy định trên có bảo đảm dòng vốn đầu tư và tạo thuận lợi cho việc liên doanh, liên kết phát triển hạ tầng biển hay không? Bên cạnh đó, đề nghị VIMC trao đổi về mô hình “một cửa - một đầu mối” để cắt giảm các thủ tục chồng chéo trong đầu tư dự án trên biển.

Về kiểm soát ô nhiễm môi trường và bồi thường thiệt hại (Chính sách 3), Đoàn công tác đề nghị VIMC đánh giá về tính khả thi của các quy định xả/đổi nước dằn tàu và cơ chế bảo đảm tài chính bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu trên biển. Đề nghị Tổng công ty trao đổi về các quy trình và chi phí tuân thủ các Công ước quốc tế như BWM (nước dằn tàu) và trách nhiệm dân sự về ô nhiễm dầu.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Lãnh đạo Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam tham dự cuộc làm việc

Đối chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù để phát triển kinh tế biển (Chính sách 4): Dự thảo Luật thiết lập các cơ chế vượt trội về miễn giảm tiền sử dụng khu vực biển, tín dụng xanh, hỗ trợ logistics biển, phát triển hạ tầng lưỡng dụng, công trình đa mục tiêu.

Đứng ở góc độ của doanh nghiệp, Đoàn công tác đề nghị VIMC đóng góp ý kiến vào chính sách này để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn, tiệm cận các chuẩn mực xanh quốc tế? Bên cạnh đó, từ thực tiễn hoạt động của mình, Đề nghị VIMC trao đổi thêm về các cơ chế đặc thủ đối với các cảng trung chuyển, đặc biệt là định hướng phát triển cảng Lạch Huyện và Cần Giờ theo mô hình khu thương mại tự do.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thị Mai Phương phát biểu

Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Ngô Sỹ Cường

Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Duy Tiến đóng góp ý kiến

Tại cuộc làm việc, ông Nguyễn Thanh Tùng – Phó Cục trưởng Cục Biển và hải đảo Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đánh giá cao VIMC trong thời gian qua đã có nhiều hoạt động trong việc vừa phát triển hàng hải, vừa kiểm soát ô nhiễm môi trường và tạo lập những hành lang pháp lý đột phá để phát triển kinh tế biển xanh.

Khẳng định tầm quan trọng của việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), ông Nguyễn Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở những ý kiến đóng góp tại cuộc làm việc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến xung quanh những nội dung chính mà các thành viên Đoàn công tác và lãnh đạo VIMC, các Bộ ngành đóng góp để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự án Luật. 

Ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Cục trưởng Cục Biển và hải đảo Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) 

Thay mặt Đoàn công tác, phát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng, VIMC đang có những bước chuyển mình chiến lược từ khai thác cảng đơn thuần sang hệ sinh thái logistics tích hợp. Tuy nhiên, VIMC cũng đang đối mặt với nhiều rào cản pháp lý cần được tháo gỡ kịp thời trong dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) cũng như có các chính sách khác trong thời gian tới.

Đoàn công tác ghi nhận và tổng kết một số vấn đề chính như: Cơ chế quản lý nạo vét và nhận chìm trong Quy hoạch không gian biển quốc gia để doanh nghiệp chủ động; Chính sách ưu đãi thuế, phí cho tàu sử dụng nhiên liệu sạch và hỗ trợ đầu tư hệ thống điện bờ; Đề xuất về việc cho phép doanh nghiệp nhà nước như Tổng công ty được áp dụng linh hoạt các mô hình kinh doanh quốc tế để kịp thời nắm bắt cơ hội thị trường; Cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm tối đa chi phí tuân thủ; Xây dựng cơ sở dữ liệu biển thống nhất và chia sẻ dữ liệu liên ngành để tránh tình trạng phân tán, lãng phí nguồn lực.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu kết luận cuộc làm việc

Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo, cán bộ Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam

Trên cơ sở nội dung làm việc hôm nay, Đoàn công tác đề nghị VIMC tiếp tục hoàn thiện báo cáo và gửi lại cho Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường trước ngày 26/6/2026 để tổng hợp, nghiên cứu, phục vụ quá trình thẩm tra dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Bên cạnh đó, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật là Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động nghiên cứu, tiếp thu, bảo đảm thiết kế các điều khoản khung có tính nguyên tắc tại Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo tính linh hoạt trước sự biến động của thực tiễn hàng hải. 

Theo dự kiến, dự án Luật sẽ trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026). Vì vậy, đề nghị Tổng công ty tiếp tục đồng hành cùng Cơ quan chủ trì thẩm tra, Cơ quan chủ trì soạn thảo trong quá trình hoàn thiện dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi)..