Quy định về nộp thuế thu nhập cá nhân: Tạo linh hoạt cho Chính phủ nhưng cũng cần thuận lợi cho hộ ...

Quang cảnh Phiên thảo luận ở Tổ 3

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Thái điều hành Phiên thảo luận ở Tổ 3

Theo dự thảo Luật, Điều 1. Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 như sau: “Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm theo mức quy định của Chính phủ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chính phủ quy định mức doanh thu năm quy định tại khoản này căn cứ bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ”.

Đại biểu Nguyễn Duy Tiến, Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh phát biểu

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, Thượng tướng Lê Tấn Tới tại Phiên thảo luận

Đại biểu Nguyễn Duy Tiến, Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh cho rằng, cần có quy định trong luật này con số cụ thể, tức là ngưỡng doanh thu năm mà cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Cũng theo đại biểu, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân cần vừa tạo ra sự linh hoạt cho Chính phủ, nhưng cũng cần tạo điều kiện thuận lợi cho hộ kinh doanh.

Trong khi đó, đại biểu Hoàng Quang Hàm, Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh lại cho rằng, liên quan đến quy định về thuế, Chính phủ cần giải trình làm rõ tính cấp bách như thế nào, vì sao không giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mà lại giao Chính phủ quy định mức doanh thu năm mà cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh phải nộp thuế.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm, Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh phát biểu

Các đại biểu Quốc hội tại Tổ 3

Bên cạnh đó, đại biểu cũng cho rằng, nếu quy định tại luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, có nghĩa là “hồi tố”. Qua thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc bổ sung quy định: “trường hợp thực hiện quy định của Luật này mà người nộp thuế có trách nhiệm pháp lý nặng hơn thì áp dụng từ ngày Luật có hiệu lực thi hành, không áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 5 của Luật”, tức là chỉ thực hiện “hồi tố” trong trường hợp có lợi cho người nộp thuế.

Cần có tiêu chí, cơ chế kiểm soát khi giao Chính phủ quy định các ngưỡng doanh thu phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Về ngưỡng doanh thu đối với hộ, cá nhân kinh doanh, đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng, hiện nay, ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm là căn cứ để xác định hộ, cá nhân kinh doanh không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng. Trong quá trình thảo luận, có nhiều phương án được nêu như khoảng 1 tỷ đồng, thậm chí cao hơn. Đại biểu cho rằng, vấn đề không chỉ là lựa chọn con số cụ thể, mà là cách thiết kế chính sách. Không nên điều chỉnh nhỏ lẻ, mà cần một bước điều chỉnh đủ lớn, ổn định trong trung hạn, thể hiện rõ tính hỗ trợ và tính nhân văn của chính sách. Chính sách thuế cần nhìn nhận đúng vai trò này, không chỉ dưới góc độ quản lý thu, mà còn là công cụ hỗ trợ phát triển.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa phát biểu

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, Thượng tướng Lê Tấn Tới và các ĐBQH tỉnh Tây Ninh

Về việc giao Chính phủ quy định ngưỡng, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đồng tình với chủ trương tăng tính linh hoạt trong điều hành chính sách thuế. Tuy nhiên, việc giao Chính phủ quy định các ngưỡng doanh thu cần được thiết kế có khuôn khổ, có tiêu chí và có cơ chế kiểm soát rõ ràng ngay trong luật. Trên cơ sở phân tích trên, đại biểu đề nghị làm rõ theo hướng sau:

Thứ nhất là về khung giá trị trong luật. Luật cần quy định khoảng ngưỡng cụ thể đối với doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh. Trong phạm vi khung đó, Chính phủ được quyền quy định mức cụ thể theo từng thời kỳ, nhưng không vượt ra ngoài khung mà Quốc hội đã quyết định.

Các đại biểu Quốc hội tại Tổ 3

Thứ hai là về nguyên tắc và tiêu chí điều chỉnh. Việc điều chỉnh ngưỡng không nên mang tính tùy nghi, mà cần bám theo các tiêu chí định lượng và nguyên tắc rõ ràng, như:

+ Gắn với chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức lạm phát;
+ Phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người;
+ Bảo đảm mục tiêu hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ, yếu thế;
+ Không làm giảm thu ngân sách một cách đột ngột, mất cân đối.

Các đại biểu Quốc hội tại Tổ 3

Thứ ba là về cơ chế giám sát. Để bảo đảm vai trò của Quốc hội trong chính sách tài khóa, cần thiết kế cơ chế kiểm soát phù hợp. Ví dụ, trường hợp Chính phủ điều chỉnh trong khung, phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi ban hành; hoặc giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định mức cụ thể trong khung do luật quy định. Đồng thời, Chính phủ có trách nhiệm báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất về việc điều chỉnh và tác động đến ngân sách, xã hội.

“Tôi cho rằng, với cách thiết kế như vậy, chúng ta có thể đạt được mục tiêu: vừa bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành, vừa giữ được tính minh bạch, ổn định và vai trò quyết định của Quốc hội trong chính sách thuế”, đại biểu Phan Thị Thùy Linh nhấn mạnh./.