[Infographic] Bứt phá chuyển đổi số năm 2025 - Nền tảng xây dựng Quốc hội số hiện đại, minh bạch, gần dân

Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây vừa là văn kiện chiến lược xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ cấp bách, lâu dài, là động lực quan trọng cho sự phát triển; vừa là định hướng chính trị vững chắc, tạo tiền đề cho Quốc hội hành động.

Ngày 31/12/2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 1343/NQ-UBTVQH15 về xây dựng và phát triển Quốc hội số giai đoạn 2024-2026, tầm nhìn đến năm 2030. Tiếp đó, ngày 13/5/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục ban hành Nghị quyết số 1637/NQ-UBTVQH15 phê duyệt Đề án chuyển số của Quốc hội giai đoạn 2025-2030.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đồng chí lãnh đạo dự Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”. Ảnh: Vũ Hiếu - Cao Hoàng

Bám sát tinh thần các Nghị quyết nêu trên, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, đặc biệt là năm 2025, đã trở thành giai đoạn bản lề trong lộ trình xây dựng Quốc hội số. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, đặc biệt là đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định - Trưởng Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội, mục tiêu xây dựng Quốc hội số đã được định hướng rõ nét, tạo sự thống nhất cao trong cả nhận thức và hành động.

Hiện thực hóa quyết tâm đó, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các đơn vị liên quan đã tích cực phối hợp với Văn phòng Quốc hội trong việc khảo sát, chuẩn hóa quy trình, rà soát dữ liệu, xác định nhu cầu số hóa, thí điểm và vận hành các hệ thống, nền tảng số. Vì vậy, các cơ quan vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể đồng hành, bảo đảm các giải pháp triển khai có tính thực tiễn, khả thi, phù hợp đặc thù hoạt động của Quốc hội.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đồng chí lãnh đạo dự Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”. Ảnh: Vũ Hiếu - Cao Hoàng

Bên cạnh đó, Văn phòng Quốc hội luôn nhận được sự phối hợp hiệu quả của các Bộ, ngành Trung ương như Bộ Quốc phòng (Bộ Tư lệnh 86), Ban Cơ yếu Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Bộ Công an và đặc biêt là Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel); sự hỗ trợ của các các cơ quan trong việc kết nối, chia sẻ, chuẩn hóa dữ liệu; tư vấn, đánh giá an ninh, an toàn thông tin; đồng thời, phối hợp triển khai các hệ thống liên thông với Chính phủ và địa phương, góp phần hình thành hệ sinh thái số thống nhất, đồng bộ trong hệ thống chính trị.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đồng chí lãnh đạo dự Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”. Ảnh: Vũ Hiếu - Cao Hoàng

Chính nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các Lãnh đạo Quốc hội, Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số của Quốc hội, sự phối hợp của các cơ quan, năm 2025, công tác chuyển đổi số của Quốc hội đã được triển khai bài bản, toàn diện, bao quát đầy đủ các lĩnh vực: thể chế - dữ liệu - nền tảng ứng dụng số - hạ tầng số - an toàn, an ninh - phát triển nguồn nhân lực số. Đồng thời, từng bước hình thành nền tảng tương đối đồng bộ cho tiến trình xây dựng và phát triển Quốc hội số, đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chuyển đổi số Quốc hội.

Trong năm 2025, công tác chuyển đổi số của Quốc hội không còn là những dự án rời rạc mà đã chuyển sang cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ trên 7 trụ cột chính:

Thứ nhất, về thể chế và định hướng chiến lược: Văn phòng Quốc hội phối hợp với Tập đoàn Viettel và cơ quan liên quan trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết phê duyệt Đề án Chuyển đổi số Quốc hội giai đoạn 2025 - 2030; đồng thời, ban hành Kế hoạch tổng thể triển khai Đề án và Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 1.0, hướng dẫn về cấu trúc tổ chức dữ liệu tập trung làm cơ sở xây dựng kho dữ liệu tập trung của Quốc hội và tổ chức lưu trữ tài liệu số hóa đồng bộ theo chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định - Trưởng Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội luôn sát sao, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên công tác chuyển đổi số của Quốc hội. Ảnh: Vũ Hiếu 

Đây là những văn bản pháp lý nền tảng, mang tính “khung xương sống”, giúp quá trình chuyển đổi từ cách tiếp cận rời rạc theo từng dự án sang tiếp cận tổng thể theo kiến trúc, bảo đảm mọi nhiệm vụ, dự án công nghệ thông tin (CNTT) phục vụ hoạt động của Quốc hội được triển khai thống nhất, tránh trùng lặp, lãng phí và tạo điều kiện thuận lợi cho kết nối, liên thông với Chính phủ số và các cơ quan trong hệ thống chính trị.

Thứ hai, về dữ liệu số: Đã xây dựng Kho dữ liệu dùng chung (Q-Data); triển khai số hóa, tạo lập dữ liệu chuyên ngành của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và Đảng ủy Quốc hội; số hóa, lưu trữ hệ thống văn bản trình Quốc hội khóa XV; hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp; dữ liệu ý kiến cử tri, khiếu nại, tố cáo; hình thành các hệ thống thông tin phục vụ giám sát, theo dõi chương trình giám sát và hoạt động bầu cử.

Cùng với đó, việc chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu, xây dựng hướng dẫn tổ chức dữ liệu tập trung, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, Cơ sở dữ liệu cán bộ, công chức quốc gia … đã từng bước tạo ra nguồn dữ liệu số thống nhất, có khả năng chia sẻ, tái sử dụng, phục vụ hiệu quả hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Thứ ba, về nền tảng số, ứng dụng số: Đã thử nghiệm và bước đầu vận hành hiệu quả 19 hệ thống như: 

(1) Hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử; (2) App Quốc hội 2.0; (3) Hệ thống gỡ băng ghi âm; (4) Phần mềm theo dõi ý kiến cử tri; (5) Phần mềm quản lý hoạt động giám sát; (6) Hệ thống quản lý thông tin bầu cử; (7) Phần mềm quản lý hồ sơ đại biểu; (8) Phòng họp không giấy tờ; (9) Nền tảng trao đổi thông tin nội bộ; (10) Phần mềm rà soát chồng chéo văn bản quy phạm pháp luật; (11) Nền tảng Bình dân học vụ số - Quốc hội số; (12) Phần mềm quản lý hồ sơ cán bộ, công chức; (13) Trang thông tin bầu cử; (14) Kho dữ liệu số; (15) Phần mềm lưu trữ hồ sơ, tài liệu điện tử; (16) Thư viện số; (17) Hệ thống thu thập thông tin trên không gian mạng; (18) Hệ thống dữ liệu kinh tế - xã hội; (19) Hệ thống kết nối quy phạm pháp luật. 

100% đại biểu Quốc hội đã tải và sử dụng App Quốc hội 2.0 tại Đợt 2, Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV. Ảnh: Vũ Hiếu - Cao Hoàng

Các hệ thống này không chỉ giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm mạnh giấy tờ, nâng cao tính công khai, minh bạch và khả năng giám sát, mà còn góp phần thay đổi phương thức làm việc, hình thành thói quen làm việc số cho đại biểu và cán bộ, công chức trong toàn hệ thống Quốc hội.

Thứ tư, về hạ tầng số: Đã cấp phát kịp thời, đầy đủ hạ tầng máy chủ trên hạ tầng điện toán đám mây của Tập đoàn Viettel, cung cấp hạ tầng tính toán hiệu năng cao đảm bảo triển khai các ứng dụng AI; đồng thời, đã triển khai hệ thống Wifi/Internet tốc độ cao tại Nhà Quốc hội.

Thứ năm, về an toàn, an ninh thông tin: Văn phòng Quốc hội và Tập đoàn Viettel phối hợp với các đơn vị chuyên trách về an ninh mạng, an toàn bảo mật thông tin thực hiện rà soát, đánh giá an toàn thông tin đối với hạ tầng và các hệ thống thông tin trước khi đưa vào thử nghiệm. Đồng thời, thường xuyên giám sát, bảo vệ, đảm bảo an toàn thông tin cho các hệ thống đang triển khai thử nghiệm và hạ tầng CNTT.

Chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và lâu dài

Thứ sáu, về phát triển nguồn nhân lực số và văn hóa số: Gắn quá trình triển khai các hệ thống, nền tảng số với công tác đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Hàng chục lớp tập huấn về sử dụng hệ thống quản lý văn bản, App Quốc hội 2.0, các phần mềm số hóa, lưu trữ, giám sát, gỡ băng, theo dõi ý kiến cử tri … đã được tổ chức tại cả 3 miền (Bắc, Trung, Nam) với hình thức trực tiếp tại trụ sở Văn phòng Quốc hội và trực tuyến đến 34 Đoàn đại biểu Quốc hội; cùng với đó là việc hỗ trợ trực tiếp tại các trụ sở. 

Tính đến ngày 31/12/2025, hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử đã ghi nhận 167.085 lượt truy cập; 32.177 văn bản được phát hành trên phần mềm; 25.060 lượt ký số phát hành điện tử góp phần rút ngắn thời gian luân chuyển hồ sơ, giảm đáng kể văn bản giấy, tăng cường công khai, minh bạch và khả năng giám sát tiến độ thực hiện nhiệm vụ.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”

Đáng chú ý, App Quốc hội 2.0 được đưa vào thử nghiệm tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV (tháng 5/2025) trên nền tảng công nghệ mới, thay thế App Quốc hội 1.0. Sau Kỳ họp thứ 9, App Quốc hội 2.0 được triển khai chính thức tại Kỳ họp thứ 10 và các Phiên họp thứ 50, 51, 52 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cũng như nhiều hội nghị, sự kiện quan trọng khác. Tính đến ngày 31/12/2025, hệ thống đã cập nhật khoảng 26.218 tài liệu. Báo cáo đánh giá kết quả thí điểm cho thấy App Quốc hội 2.0 vận hành ổn định, giao diện thân thiện, dữ liệu được cập nhật kịp thời, được đại biểu Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đánh giá tích cực, cơ bản đáp ứng yêu cầu phục vụ hoạt động của Quốc hội.

Cùng với đó, việc xây dựng và vận hành nền tảng “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”, gắn với Khung kiến thức, kỹ năng số cho Quốc hội hiện đại, đã từng bước biến chuyển đổi số từ yêu cầu nhiệm vụ thành phong trào học tập, rèn luyện thường xuyên của đội ngũ đại biểu và cán bộ, công chức Quốc hội. 

Tổng Bí thư Tô Lâm tặng hoa chúc mừng thành công của Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”. Ảnh: Vũ Hiếu - Cao Hoàng

Việc xây dựng và vận hành nền tảng “Bình dân học vụ số - Quốc hội số” đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao kiến thức và kỹ năng số cho đại biểu Quốc hội, cán bộ công chức, viên chức, người lao động. Đây là nền tảng tạo thói quen học tập suốt đời, tạo nên nguồn nhân lực số chất lượng phát triển mô hình Quốc hội số hiện đại. 

Thứ bảy, về mô hình phối hợp: Văn phòng Quốc hội và Tập đoàn Viettel từng bước hoàn thiện phương thức phối hợp theo hướng “đối tác chiến lược” lâu dài, trên cơ sở các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bảo đảm nguyên tắc: Tập đoàn Viettel tập trung cung cấp giải pháp, nền tảng, dịch vụ công nghệ; Văn phòng Quốc hội giữ vai trò tham mưu, điều phối về nghiệp vụ, dữ liệu, nêu yêu cầu, tham gia ý kiến và giám sát chất lượng. 

Sự phối hợp chặt chẽ, tin cậy, trách nhiệm giữa các cơ quan là yếu tố quan trọng giúp nhiều nhiệm vụ khẩn trương, phức tạp vẫn được triển khai kịp thời, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao trong năm 2025.

Phát huy những kết quả đã đạt được, năm 2026, Quốc hội sẽ tiếp tục tập trung vào việc hoàn thiện Kiến trúc Quốc hội số; phát triển dữ liệu và hạ tầng số, bảo đảm an toàn, an ninh mạng; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo; ưu tiên các hệ thống phục vụ trực tiếp hoạt động lập pháp, giám sát, xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đặc biệt là triển khai các hệ thống phục vụ bầu cử và mở rộng các nền tảng số tới địa phương. 

1. Cập nhật và ban hành Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 2.0

Tiếp tục duy trì, cập nhật Kiến trúc Quốc hội số phù hợp với tình hình chuyển đổi số trong nước, bảo đảm tuân thủ các nội dung quy định tại Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, tương thích với hoạt động chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng (phiên bản 3.0); kết nối, tích hợp với nền tảng số quốc gia, các nền tảng số dùng chung của ngành, lĩnh vực, vùng và các cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, dùng chung các tài nguyên CNTT của Quốc hội với các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, kết nối tới Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Hoàn thành và trình xin ý kiến cấp có thẩm quyền về Kiến trúc Quốc hội số (phiên bản 2.0) trong Quý I - II năm 2026. 

2. Hoàn thiện Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội 

Xây dựng và ban hành Chiến lược dữ liệu số của Quốc hội và kế hoạch số hoá kho dữ liệu lưu trữ của Quốc hội. Hình thành các cơ sở dữ liệu cùng các phần mềm nghiệp vụ trụ cột của Quốc hội, đảm bảo dữ liệu luôn “đúng - đủ - sạch - sống - kịp thời - dùng chung - thống nhất”.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trao tặng Bằng khen của UBTVQH cho 3 tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng và phát triển Quốc hội số năm 2025. Ảnh: Vũ Hiếu - Cao Hoàng

Trên cơ sở các Cơ sở dữ liệu, hình thành Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội đảm bảo các dữ liệu của Quốc hội được lưu trữ, tính toán và khai thác, tạo dựng kho tri thức của Quốc hội. Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội phải được kết nối, chia sẻ với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các hạ tầng kết nối dữ liệu của các cơ quan trong hệ thống chính trị liên thông, đồng bộ, thống nhất.

3. Triển khai liên thông, đồng bộ các hệ thống phần mềm phục vụ cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2030

Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Viettel triển khai đồng bộ, thống nhất từ trung ương xuống địa phương các hệ thống phần mềm phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2030, bảo đảm an toàn, hiệu quả.

4. Xây dựng Đề án triển khai mạng Mật và Hệ thống điều hành tác nghiệp Mật dùng chung trong khối các cơ quan dân cử

Đề án triển khai mạng Mật và Hệ thống điều hành tác nghiệp mật dùng chung trong khối các cơ quan dân cử nhằm nâng cao hiệu quả xử lý công việc, liên thông với các cơ quan trong hệ thống chính trị, tiết kiệm chi phí. Hoàn thành việc trình hoặc xin ý kiến cấp có thẩm quyền về Đề án trong Quý I - II, năm 2026.

Cùng với đó, đảm bảo an ninh mạng, an toàn và bảo mật thông tin. Văn phòng Quốc hội chủ trì, phối hợp với Tập đoàn Viettel và các cơ quan chuyên trách, bảo đảm an ninh mạng, an toàn và bảo mật thông tin cho các hệ thống thông tin của Quốc hội. Đồng thời, triển khai hoạt động bảo đảm an toàn thông tin đối với tất cả các hệ thống hiện hữu và các hệ thống thực hiện trong Đề án Chuyển đổi số, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật và Kiến trúc Quốc hội số.

5. Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ các hoạt động của Quốc hội

Xây dựng và ban hành Chiến lược Trí tuệ nhân tạo (AI) của Quốc hội và Kế hoạch ứng dụng AI trong các nghiệp vụ, khai thác dữ liệu. Văn phòng Quốc hội chủ trì, phối hợp với Tập đoàn Viettel, Quỹ GenAI Fund và các doanh nghiệp số nghiên cứu, triển khai các giải pháp tích hợp công nghệ AI cho các hệ thống thông tin phục vụ Quốc hội. Hoàn thành trong Quý II - III, năm 2026. 

6. Xây dựng các nền tảng, phần mềm hỗ trợ chuyên môn cho các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội

Tiếp tục phát triển, thử nghiệm xây dựng các nền tảng, phần mềm hỗ trợ chuyên môn cho các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội; các nền tảng tương tác với cử tri, ứng dụng AI sâu rộng trong các lĩnh vực chuyên môn theo kế hoạch triển khai của Đề án; trong đó, có hệ thống theo dõi việc triển khai các Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

7. Đẩy mạnh chuyển giao, triển khai đồng bộ các hệ thống phần mềm ứng dụng, nền tảng xuống địa phương

Triển khai đồng bộ các hệ thống xuống địa phương theo khối cơ quan dân cử như: Hệ thống Q-Cabinet; Hệ thống gỡ băng ghi âm; Nền tảng “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”…

Đồng thời, để đảm bảo hạ tầng, kết nối, đề nghị Tập đoàn Viettel bảo đảm hạ tầng máy chủ đáp ứng kịp thời yêu cầu triển khai các hệ thống thử nghiệm. Mở rộng và nâng cấp hệ thống kết nối Wifi/Internet cho toàn bộ trụ sở Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội. 

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định trao tặng Bằng khen của  UBTVQH cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng và phát triển Quốc hội số năm 2025. Ảnh: Vũ Hiếu - Cao Hoàng

Có thể nói, với việc định hướng chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và lâu dài, trong năm 2026, Quốc hội sẽ tiếp tục thực hiện mục tiêu chuẩn hóa dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - kịp thời - dùng chung - thống nhất” và ứng dụng AI sâu rộng. Với lộ trình khoa học và bài bản, Quốc hội đang vững vàng tiến tới mô hình hoạt động hiện đại, minh bạch, thực sự là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân trong kỷ nguyên số.