Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành Phiên thảo luận tại Hội trường sáng 23/4
Tại Phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội đều bày tỏ đồng tình và đánh giá rất cao tinh thần trách nhiệm, sự quyết liệt của Quốc hội và Chính phủ trong điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa. Cụ thể là đã cắt giảm lãi suất và đang xem xét thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thuế giá trị gia tăng, Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đại biểu đánh giá, đây là những quyết sách đúng đắn, kịp thời, không chỉ giúp tháo gỡ điểm nghẽn về vốn mà còn giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân, doanh nghiệp, thể hiện rõ sự quyết tâm đưa nền kinh tế vượt qua giai đoạn khó khăn và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Chống thất thu thuế, chống trục lợi chính sách
Đại biểu Phạm Văn Hoà - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp bày tỏ sự đồng tình và đánh giá cao đề xuất của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Cụ thể, mức ngưỡng này dự kiến sẽ được điều chỉnh tăng gấp đôi so với hiện tại, từ mức 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng.
Đại biểu Phạm Văn Hoà - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp phát biểu
Về ý nghĩa của chính sách, đại biểu nhận định đây là chủ trương nhân văn, nhận được sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng các hộ sản xuất kinh doanh trong bối cảnh thị trường còn nhiều khó khăn. Dù thừa nhận việc nâng ngưỡng có thể làm giảm nguồn thu từ thuế trong ngắn hạn, nhưng sẽ tạo ra tác động tích cực về lâu dài. Việc nới rộng "ngưỡng" sẽ khuyến khích các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ mạnh dạn mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả sản xuất và tham gia thị trường một cách phấn khởi hơn, từ đó góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Phiên thảo luận sáng 23/4
Tuy nhiên, đại biểu cũng chỉ ra rủi ro tiềm ẩn liên quan đến công tác quản lý thuế, lo ngại khi nâng "ngưỡng" lên 1 tỷ đồng, tình trạng các hộ kinh doanh cố tình khai báo doanh thu thấp hơn "ngưỡng" quy định để "né" thuế vẫn sẽ xảy ra.
“Để đảm bảo chính sách đi vào thực tiễn một cách hiệu quả và công bằng, đề nghị cần tăng cường công tác quản lý. Cụ thể, đội ngũ cán bộ thuế phải thường xuyên thực hiện kiểm tra, đôn đốc và nhắc nhở các cơ sở kinh doanh. Đặc biệt, yêu cầu về sự công tâm, minh bạch và lành mạnh trong quá trình thực thi nhiệm vụ của cán bộ thuế khi tiến hành kiểm tra, nhằm ngăn chặn các hành vi kê khai gian lận và đảm bảo sự công bằng cho tất cả các đối tượng nộp thuế” - Đại biểu Phạm Văn Hoà đề xuất.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng phát biểu
Cũng quan tâm đến việc áp dụng ngưỡng doanh thu làm căn cứ miễn thuế, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng bày tỏ băn khoăn về kỹ thuật xây dựng chính sách tại Điều 3 về quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp dựa trên tổng doanh thu năm. Theo đại biểu, cách thiết kế như dự thảo chưa phản ánh đúng bản chất của sắc thuế vì thuế thu nhập doanh nghiệp phải dựa trên thu nhập (lợi nhuận), chứ không phải dựa trên doanh thu. “Thực tế kinh doanh rất đa dạng, có những đơn vị dù doanh thu nhỏ nhưng lợi nhuận lại rất cao Ngược lại, có những đơn vị doanh thu lớn nhưng lợi nhuận thực tế lại thấp” - Đại biểu phân tích.
Các đại biểu Quốc hội tại Phiên thảo luận
Bên cạnh đó, báo cáo thẩm định của Bộ Tư pháp cũng đã đưa ra những cảnh báo quan trọng về vấn đề này. Cụ thể, việc áp dụng "ngưỡng" doanh thu làm căn cứ miễn thuế sẽ tạo ra khoảng cách quá lớn về nghĩa vụ tài chính giữa nhóm doanh nghiệp nằm ngay dưới "ngưỡng" và nhóm doanh nghiệp đạt hoặc vượt "ngưỡng". Điều này tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến các hành vi lợi dụng chính sách như che giấu doanh thu thực tế, thao túng thời điểm ghi nhận doanh thu, cố tình chia nhỏ doanh nghiệp để duy trì mức doanh thu thấp nhằm hưởng ưu đãi từ Nhà nước.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề xuất, nếu Điều 3 tiếp tục được duy trì, cơ quan soạn thảo cần thiết lập các cơ chế kiểm soát chặt chẽ, rõ ràng hơn để ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách, đảm bảo tính công bằng và thực chất của quy định.
Đại biểu Thạch Phước Bình - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long phát biểu
Đồng tình với đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, đại biểu Thạch Phước Bình - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long cho rằng, còn tiềm ẩn nguy cơ lợi dụng chính sách khi áp dụng "ngưỡng" doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp khi trong thực tiễn, có thể phát sinh tình trạng doanh nghiệp chia nhỏ hoạt động thành nhiều pháp nhân để giữ doanh thu dưới ngưỡng miễn thuế. Đại biểu đề xuất cần bổ sung quy định về các bên có liên quan, cũng như cơ chế cộng gộp doanh thu đối với các doanh nghiệp có cùng chủ sở hữu hoặc có mối quan hệ kiểm soát nhằm bảo đảm tính công bằng và chống thất thu ngân sách.
Ngoài ra, để đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi cho người nộp thuế, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị nghiên cứu áp dụng một "ngưỡng" doanh thu thống nhất cho các sắc thuế gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cùng một quy mô kinh doanh. “Việc thống nhất này sẽ giúp người dân dễ dàng xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời giảm chi phí quản lý cho cơ quan thuế” - Đại biểu phân tích.
Đại biểu Đoàn Hùng Vũ - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp phát biểu
Bổ sung ý kiến về nội dung này, đại biểu Đoàn Hùng Vũ - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh, việc bổ sung khoản 14a vào Điều 4, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp để miễn thuế cho các doanh nghiệp có doanh thu thấp, tạo sự công bằng giữa doanh nghiệp nhỏ với hộ kinh doanh, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh nâng lên thành doanh nghiệp là phù hợp với chủ trương của Đảng. Đại biểu đề xuất Chính phủ cần có cơ chế hậu kiểm chặt chẽ để tránh tình trạng lách luật, trục lợi chính sách bằng việc chia doanh nghiệp lớn thành nhiều công ty nhỏ để trốn thuế, gây thất thu ngân sách.
Đề xuất duy trì ưu đãi thuế với xe điện nhưng cần quản lý chặt về yếu tố môi trường
Nhiều ý kiến phát biểu tại Hội trường đồng tình việc khuyến khích phát triển sử dụng xe ô tô điện chạy bằng pin, nhận định nội dung này đã được Bộ Xây dựng đánh giá là phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và thực hiện cam kết Net Zero, đưa phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam. Các đại biểu tán thành Điều 4 của dự thảo Luật theo hướng kéo dài thời gian ưu đãi Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin. Đây là giải pháp không chỉ giúp giảm tiếng ồn và ô nhiễm không khí tại đô thị mà còn mở ra cơ hội phát triển ngành công nghiệp mới, tạo thêm việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Các đại biểu Quốc hội tại Phiên thảo luận
Tuy nhiên, đại biểu Đoàn Hùng Vũ - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp còn băn khoăn về những rủi ro ô nhiễm môi trường do pin xe điện gây ra, nhất là khi pin hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng. Do đó, kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét song song hai nhóm chính sách: “Một là, tiếp tục duy trì chính sách ưu đãi thuế đối với xe điện, hỗ trợ phát triển hệ thống trạm sạc, hạ tầng kỹ thuật và khuyến khích chuyển giao công nghệ sản xuất pin thân thiện với môi trường. Hai là, ban hành quy định bắt buộc các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe điện phải thu hồi, tái chế pin đã qua sử dụng, xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chuyên nghiệp, đầu tư nghiên cứu công nghệ tái chế và thay thế các loại pin công nghệ cũ bằng loại pin thế hệ mới an toàn hơn với môi trường, để tránh tình trạng khắc phục được ô nhiễm này nhưng lại phát sinh một loại ô nhiễm khác”.
Đồng tình với ý kiến của đại biểu Đoàn Hùng Vũ, đại biểu Phạm Văn Hoà - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp cho rằng, về hạ tầng, xe điện hiện chủ yếu phổ biến ở các đô thị lớn, trong khi các tỉnh thành khác còn rất hạn chế về trạm sạc. Đặc biệt, tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, việc sử dụng xe điện gặp nhiều rào cản như quy định hạn chế đỗ xe tại các tầng hầm chung cư hay không được phép sạc điện, gây bất tiện cho người dùng.
Quang cảnh Phiên thảo luận
Liên quan đến sự công bằng trong chính sách thuế giữa xe điện và xe xăng, đại biểu cho biết, hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất xe xăng - những đơn vị từng được Nhà nước khuyến khích đầu tư đang không nhận được ưu đãi thuế. Đề nghị cần xem xét lại để tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, tránh tình trạng có sự so sánh giữa các loại phương tiện.
Các đại biểu Quốc hội tại Phiên thảo luận
Bổ sung nội dung này, đại biểu Thạch Phước Bình đánh giá, đối với lộ trình thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, việc tăng thuế suất từ mức thấp trong giai đoạn 2026 - 2031 lên mức cao hơn từ năm 2031 là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, mức tăng đối với một số dòng xe, đặc biệt là xe dưới 9 chỗ là khá lớn, từ 3% lên 11% (tức là tăng gấp gần 4 lần) có thể gây tác động "đột ngột" đến thị trường. “Đề nghị cần có các đánh giá tác động thị trường sớm vào khoảng năm 2029 và cân nhắc thiết kế lộ trình tăng thuế theo hướng từng bước, tránh gây cú sốc cho người tiêu dùng và doanh nghiệp” - Đại biểu Thạch Phước Bình đề xuất.
