Tổ 12 thảo luận nhiều nội dung hệ trọng về phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công, tài chính quốc gia giai đoạn 2026-2030

Quang cảnh thảo luận tổ 12

Đặt mục tiêu tăng trưởng cao phải đi đôi với nâng chất lượng nguồn nhân lực, công nghệ và hiệu quả đầu tư

Đa số các đại biểu bày tỏ thống nhất cao với nỗ lực điều hành của Chính phủ trong bối cảnh địa chính trị thế giới còn nhiều biến động. Từ yêu cầu hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, đại biểu đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long phát biểu

Theo đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long), trước hết cần tạo đột phá về chất lượng lao động và hàm lượng công nghệ, làm nền tảng cho chuyển dịch mô hình phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu. Đại biểu kiến nghị xem đào tạo và đào tạo lại là chiến lược quốc gia, nhất là trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được xác định là động lực mới cho tăng trưởng. Cùng với đó, cần có chính sách đặc thù khuyến khích doanh nghiệp và cơ quan nhà nước tham gia đào tạo nhân lực AI, nhân lực phục vụ chuyển đổi số; đồng thời đầu tư mạnh hơn cho y tế cơ sở ở vùng khó khăn để bảo đảm thể lực cho nguồn nhân lực phục vụ phát triển.

Về công nghệ, đại biểu đề nghị Chính phủ triển khai các gói tín dụng chiến lược không chỉ cho hạ tầng cứng mà còn ưu tiên cho hạ tầng số, hạ tầng nghiên cứu và phát triển; đồng thời thiết lập cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, khắc phục tình trạng nhiều dự án FDI vận hành như những “ốc đảo” tách biệt trong nền kinh tế.

Các đại biểu tại phiên họp tổ

Đại biểu cũng dành nhiều quan tâm tới việc tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý. Theo đó, cần nghiên cứu cơ chế hậu kiểm hoặc tạm đình chỉ hiệu lực đối với những văn bản pháp luật có tính khả thi thấp, kịp thời khắc phục các quy định gây ách tắc hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của cơ quan ban hành văn bản hướng dẫn, tránh tình trạng quy định dưới luật thiếu rõ ràng, gây khó khăn trong thực thi ở địa phương.

Cần làm rõ cơ sở nguồn lực, lộ trình thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số và nâng hiệu quả sử dụng vốn

Tại buổi thảo luận, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) cơ bản đồng tình với các báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của cơ quan của Quốc hội, đồng thời cho rằng giai đoạn 2021-2025 là một nhiệm kỳ đặc biệt khó khăn, chịu tác động của dịch bệnh, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động kinh tế thế giới và những thay đổi lớn trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước. Trong bối cảnh đó, kết quả đạt được là rất đáng ghi nhận.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh phát biểu tại tổ

Đối với tình hình triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, đại biểu đề nghị cần xây dựng kịch bản điều hành chủ động, linh hoạt hơn để ứng phó với các biến động của kinh tế quốc tế, giá năng lượng và chính sách thuế quan của Hoa Kỳ. Đại biểu đặc biệt lưu ý việc đánh giá đầy đủ mức độ giảm thu ngân sách nhà nước do tác động của các chính sách giảm thuế, phí và những biến động bất lợi từ bên ngoài; đồng thời đề nghị Chính phủ bổ sung phân tích về tình trạng thiếu hụt nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng, nguyên nhân lãi suất tăng, khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế và các kênh huy động vốn khác để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cao trong cả năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Các đại biểu tham dự phiên họp tổ

Cho ý kiến về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ quan tâm tới 2 chỉ tiêu lớn là tăng trưởng 2 con số và hệ số ICOR. Đại biểu nhất trí với tinh thần khát vọng phát triển, song cho rằng cần tính đến sự khác biệt về điều kiện nội tại giữa các địa phương, nhất là đối với các tỉnh miền núi phía Bắc, một số địa phương miền Trung và khu vực Tây Nam Bộ. Theo đại biểu, để hiện thực hóa chỉ tiêu tăng trưởng 2 con số trên phạm vi cả nước, Trung ương cần có các chính sách vượt trội hơn nhằm khai thác tốt các nguồn lực của từng địa phương, thúc đẩy đầu tư, sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Về chỉ số ICOR, đại biểu cho rằng việc hệ số này giai đoạn 2016-2020 là 6,77; giai đoạn 2021-2025 là 6,4 cho thấy hiệu suất sử dụng vốn cho tăng trưởng trong 10 năm qua cải thiện chưa rõ nét, tăng trưởng vẫn còn dựa nhiều vào mở rộng vốn đầu tư. Trong khi đó, mục tiêu Chính phủ đặt ra cho giai đoạn tới là đưa ICOR xuống khoảng 4,5-4,8 là rất thách thức. Đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở thực tiễn của chỉ tiêu này, đồng thời bổ sung hệ thống giải pháp, lộ trình cụ thể, tách bạch giải pháp ngắn hạn và trung, dài hạn; trong đó nhấn mạnh các giải pháp nâng năng suất quốc gia, tăng đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp, cải thiện quản trị và kỹ năng lao động.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh phát biểu tại tổ

Liên quan đến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh) cho rằng trong bối cảnh nguồn lực ngân sách có hạn, cần rà soát kỹ danh mục dự án, bảo đảm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, nâng cao hiệu quả. Đại biểu bày tỏ đồng tình với chủ trương cắt giảm, sắp xếp lại các khoản chi đầu tư để tập trung cho những chương trình, dự án quan trọng quốc gia; đồng thời đề nghị việc điều hành của Chính phủ phải bám sát, tương thích với nghị quyết được Quốc hội thông qua, hạn chế chênh lệch lớn giữa phương án trình và quá trình thực hiện.

Đối với kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm, đại biểu cho rằng báo cáo cần được cơ cấu lại theo hướng bám sát bản chất là báo cáo tài chính, tập trung nhiều hơn vào các số liệu, chỉ tiêu tài chính cụ thể, thay vì dàn trải sang nhiều nội dung quản lý khác nhưng thiếu thông tin cốt lõi về nguồn thu, chi, khấu hao, hiệu quả tài chính của doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập hay mức độ huy động vốn thực chất của thị trường tài chính.

Các đại biểu tham dự họp tổ

Chính phủ nhấn mạnh dư địa phát triển còn lớn, khẳng định quyết tâm hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược

Phát biểu tại tổ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên) cho biết, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 cùng các kế hoạch về đầu tư công, tài chính, vay và trả nợ công được xây dựng trên cơ sở quán triệt 2 mục tiêu chiến lược lớn: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Theo Phó Thủ tướng, để thực hiện thành công các mục tiêu này, không có con đường nào khác ngoài việc duy trì tăng trưởng kinh tế cao trong thời gian dài, đi đôi với phát triển bền vững.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên phát biểu tại tổ

Làm rõ băn khoăn của đại biểu về tính khả thi của mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Phó Thủ tướng khẳng định nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa phát triển, cả về nội lực lẫn các tiềm năng, lợi thế chưa được khai thác hết. Tuy nhiên, muốn đạt mục tiêu này, không thể tiếp tục dựa vào mô hình tăng trưởng cũ dựa nhiều vào tài nguyên, đất đai và lao động giá rẻ, mà phải chuyển mạnh sang phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xác định là “cốt tử”, là “trái tim” của mô hình tăng trưởng mới.

Phó Thủ tướng cho biết, thời gian qua, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng để tháo gỡ thể chế, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp đầu tư, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào sản xuất, kinh doanh. Mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỷ trọng đóng góp của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tăng trưởng lên khoảng 30%, từ mức khoảng 14% hiện nay. Cùng với đó, Chính phủ đang đẩy mạnh thu hút các tập đoàn lớn trong lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ cao; đồng thời triển khai nhiều chương trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, viện, trường quốc tế để đào tạo kỹ sư, chuyên gia công nghệ theo hướng thực chất, gắn lý thuyết với thực hành.

Các đại biểu tham dự tại tổ

Liên quan đến mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đang hoàn thiện định hướng thu hút FDI thế hệ mới theo hướng chọn lọc hơn, ưu tiên các dự án có liên doanh, liên kết và có cơ chế chuyển giao công nghệ thực chất cho doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời, Chính phủ cũng đang thúc đẩy cơ chế đặt hàng với doanh nghiệp trong nước để hình thành năng lực sản xuất các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao.

Về nguồn lực cho tăng trưởng, Phó Thủ tướng nêu rõ, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong 5 năm tới, tổng nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế vào khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó khoảng 8,5 triệu tỷ đồng là vốn đầu tư công, phần còn lại phải huy động mạnh mẽ từ khu vực ngoài nhà nước, bao gồm doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp FDI, các quỹ đầu tư và thị trường tài chính. Theo Phó Thủ tướng, Chính phủ đang quyết liệt triển khai các giải pháp phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán, với mục tiêu đến năm 2030 quy mô vốn hóa đạt khoảng 120% GDP, qua đó tạo thêm một kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, giảm dần phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Phó Thủ tướng cũng lý giải thêm về diễn biến lãi suất thời gian qua, cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tăng trưởng tín dụng cao, nhu cầu vốn lớn của doanh nghiệp, nhất là vào cuối năm 2025, dẫn đến áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng. Trước thực tế đó, Chính phủ đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại tiếp tục triển khai các giải pháp kéo giảm lãi suất huy động, từ đó tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.

Quang cảnh phiên họp tổ 12

Về hệ số ICOR, Phó Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận đây là chỉ tiêu còn cao so với nhiều nước trong khu vực, phản ánh hiệu quả đầu tư chưa tương xứng. Theo đó, giải pháp then chốt là phải lựa chọn dự án đầu tư thực sự hiệu quả, tập trung nguồn lực cho các công trình trọng tâm, trọng điểm, giảm số lượng dự án, nâng cao chất lượng chuẩn bị và tổ chức thực hiện; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong toàn bộ khu vực doanh nghiệp và nền kinh tế.

Phó Thủ tướng khẳng định: Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, song cũng nhấn mạnh rằng để các chỉ tiêu, kế hoạch lớn đi vào cuộc sống, điều cốt lõi là phải nâng cao chất lượng thể chế, bảo đảm cân đối nguồn lực, sử dụng vốn hiệu quả, khơi thông các động lực tăng trưởng mới và đặc biệt là tổ chức thực hiện thật quyết liệt, đồng bộ, thực chất. Phiên thảo luận tổ đã đóng góp thêm nhiều luận cứ và đề xuất cụ thể, làm cơ sở để các cơ quan hữu quan tiếp tục hoàn thiện các báo cáo, đề án trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.