Chủ tịch Quốc hội: Phải nâng tầm công tác dân nguyện và giám sát đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới
Quang cảnh cuộc làm việc
Sáng 24/2, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường về các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026. Cùng dự có: Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông; Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải.
Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ vui mừng, phấn khởi đến thăm và làm việc với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường; nhận thấy ở Ủy ban có khí thế mới, niềm tin mới, tinh thần đổi mới rất rõ nét. Không gian làm việc thể hiện tinh thần sáng tạo, chuyển đổi số – đó là điều đáng ghi nhận và hoan nghênh.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại cuộc làm việc
Qua nghe báo cáo, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận năm 2025 dù có biến động về nhân sự nhưng Ủy ban đã nhanh chóng ổn định tổ chức, tiếp nối tốt nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ của Uỷ ban. Ủy ban đã thẩm tra nhiều dự án luật quan trọng, có những dự án rất khó, tưởng chừng khó thông qua nhưng cuối cùng được Quốc hội biểu quyết với tỷ lệ cao. Tiêu biểu như việc sửa đổi Luật Đường sắt thay vì chỉ ban hành nghị quyết đặc thù; thẩm tra các dự án công trình trọng điểm liên quan tới lĩnh vực phụ trách; đặc biệt là các nghị quyết của Đảng như Nghị quyết 57, 66, 68, 70, 71, 72, 79, 80… đều có nội dung liên quan trực tiếp đến khoa học, công nghệ và môi trường. Điều đó cho thấy vai trò của lĩnh vực này ngày càng quan trọng, mang tính nền tảng chiến lược.
Với vai trò là cơ quan đầu mối, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt ấn tượng với việc xây dựng chương trình “Bình dân học vụ số” và triển khai app Quốc hội 2.0, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là bước đi đột phá, nếu không ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ, Quốc hội không thể xử lý được khối lượng công việc lớn như thời gian qua. “Tuy nhiên, AI chỉ là công cụ, con người mới là yếu tố quyết định”, Chủ tịch Quốc hội cho biết.
Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng phải có phải có sản phẩm cụ thể trong lĩnh vực khoa học, công nghệ
Về các nhiệm vụ trong năm 2026, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban lưu ý một số điểm trọng tâm. Trước hết cần xây dựng chương trình hành động triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Chương trình hành động của Đảng ủy Quốc hội liên quan đến lĩnh vực khoa học, công nghệ và môi trường một cách chủ động, cụ thể. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, không thể chỉ dừng lại ở Nghị quyết mà phải lượng hóa thành kết quả thực tế, “phải quyết đoán, quyết liệt, quyết tâm, quyết làm và phải có sản phẩm rõ ràng, mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp”. Bên cạnh đó tăng cường giám sát việc thực hiện các luật, Nghị quyết của Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Quốc hội ban hành luật, nhưng nghị định, thông tư có đúng tinh thần luật hay không, đó là trách nhiệm giám sát của Quốc hội. Mục tiêu cuối cùng là mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại cuộc làm việc
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phát huy trí tuệ của đội ngũ đại biểu Quốc hội chuyên trách là trí thức, nhà khoa học… trong lĩnh vực lập pháp, giám sát tối cao liên quan đến lĩnh vực khoa học và công nghệ môi trường; tăng cường tư vấn chuyên sâu, phản biện chính sách trên cơ sở khoa học và thực tiễn. Nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt về coi trọng đoàn kết nội bộ, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, đoàn kết là điều kiện tiên quyết để thành công. Một tập thể không đoàn kết thì không thể hoàn thành nhiệm vụ lớn. Tất cả phải vì đại cục, vì sự nghiệp chung.
Về thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban phối hợp thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao; chúc các đồng chí ứng cử sẽ trúng cử để đảm nhiệm các nhiệm vụ trong thời gian tới. Chủ tịch Quốc hội mong muốn, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tiếp tục quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là đội ngũ cán bộ trẻ; tăng cường đi cơ sở, nắm bắt đời sống xã hội để tham mưu chính sách sát thực tế. “Chính từ thực tiễn mới hình thành quyết sách đúng. Những quyết định lớn về thông tuyến bảo hiểm y tế toàn quốc trong khám chữa bệnh hay việc cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đều xuất phát từ thực tiễn đời sống”, Chủ tịch Quốc hội nêu ví dụ.
Các Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường và khách mời tham dự cuộc gặp mặt
Đánh giá cao việc Phong trào "Bình dân học vụ số" đã được chuyển giao cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã, tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây mới chỉ là bước đầu. Ủy ban cần tiếp tục nghiên cứu để nâng cấp ứng dụng này. “Quốc hội phải đi đầu trong vấn đề chuyển đổi số, số hóa, ứng dụng là trí tuệ nhân tạo AI”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, hướng tới năm 2030 kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, năm 2045 kỷ niệm 100 năm thành lập nước, chúng ta đã đặt ra mục tiêu tăng trưởng hai con số, đưa đất nước trở thành quốc gia thu nhập cao. Muốn vậy, mỗi cán bộ, công chức phải đóng góp công sức cụ thể. Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Xây dựng luật cần chú trọng thang đo, hiệu ứng của luật tới sự phát triển kinh tế-xã hội
Phát biểu tại cuộc làm việc với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nhấn mạnh, việc xây dựng luật phải đảm bảo giảm được chi phí cho xã hội. Do đó đề nghị Ủy ban lưu ý khi xây dựng bất kỳ một luật nào phải chú trọng đến thang đo, hiệu ứng của luật đó tới sự phát triển kinh tế-xã hội, tạo động lực xã hội như thế nào. Nhằm thực hiện được nhiệm vụ trên, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nêu quan điểm, các Ủy ban của Quốc hội cần xây dựng KPI vào công tác xây dựng pháp luật để các luật được thông qua có thể ứng dụng vào thực tiễn cuộc sống được hiệu quả.
Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan phát biểu tại cuộc làm việc
Thay mặt Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải cho biết, năm 2025 là năm cuối nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV. Khối lượng công việc của Ủy ban tăng rất lớn so với các năm trước, từ nhiệm vụ lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước đến công tác xây dựng Đảng. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban đã hoàn thành tốt, toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ đã đặt ra.
Về triển khai các nhiệm vụ được giao, Ủy ban đã chủ động tham mưu, tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; tham gia xây dựng kế hoạch, chương trình hành động của Đảng ủy Quốc hội; theo dõi, đôn đốc các cơ quan triển khai nhiệm vụ liên quan. Đồng thời, chủ trì tham mưu triển khai phong trào “Bình dân học vụ số – Quốc hội số”, xây dựng bộ học liệu, chương trình đào tạo và nền tảng phục vụ nâng cao năng lực số cho đại biểu và cán bộ các cơ quan Quốc hội.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải
Về công tác lập pháp, Ủy ban đã chủ trì thẩm tra 17 dự án luật, nghị quyết; tham gia phối hợp thẩm tra hơn 50 dự án luật, nghị quyết, tờ trình của Chính phủ; chủ động nghiên cứu, khảo sát, huy động trí tuệ chuyên gia, nhà khoa học nhằm nâng cao chất lượng thẩm tra. Các nội dung do Ủy ban thẩm tra đã kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển khoa học, công nghệ, môi trường và chuyển đổi số.
Về công tác giám sát, Ủy ban đã tham gia, phục vụ các chuyên đề giám sát lớn của Quốc hội; tổ chức khảo sát, giám sát việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về các dự án quan trọng quốc gia; thẩm tra báo cáo của Chính phủ về khoa học - công nghệ, môi trường và việc sử dụng ngân sách nhà nước cho lĩnh vực này. Hoạt động giám sát tập trung vào những vấn đề nóng của thực tiễn như bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ, góp phần hoàn thiện chính sách và tháo gỡ khó khăn trong triển khai.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan và Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải tại cuộc làm việc
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh, bước sang năm 2026 - năm bản lề chuẩn bị cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Ủy ban xác định một số nhiệm vụ trọng tâm. Cụ thể, tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo nghị quyết của Đảng và Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW, các chương trình về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học - công nghệ gắn với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Về công tác lập pháp, Ủy ban sẽ chủ trì thẩm tra các dự án luật quan trọng như: Luật Bưu chính (sửa đổi), Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi), Luật Đo lường (sửa đổi), Luật Kiến trúc (sửa đổi)… bảo đảm chất lượng và tiến độ.
Về công tác giám sát, tiếp tục giám sát việc thực hiện chính sách phát triển khoa học - công nghệ, bảo vệ môi trường; giám sát các dự án quan trọng quốc gia; giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật và giải quyết kiến nghị của cử tri thuộc lĩnh vực phụ trách.
Một số hình ảnh tại cuộc làm việc:
Quang cảnh cuộc làm việc
Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan phát biểu tại cuộc làm việc
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải phát biểu tại cuộc làm việc
Các Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, cán bộ và khách mời tham dự cuộc gặp mặt
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan và các đại biểu chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo, cán bộ của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường.
