Kết quả nổi bật và dấu ấn từ việc tổ chức bầu cử sớm tại Thành phố Hồ Chí Minh
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường trình bày tham luận
Tham luận do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường trình bày cho biết, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong bối cảnh cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính, với phạm vi quản lý rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn và yêu cầu năng lực điều hành cao hơn. Song, với sự lãnh đạo chặt chẽ của Trung ương, sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, sự điều hành hiệu quả của Ủy ban bầu cử và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị Thành phố Hồ Chí Minh, cuộc bầu cử trên địa bàn Thành phố đã thành công tốt đẹp, với nhiều kết quả nổi bật. Đặc biệt là sự chủ động, linh hoạt trong quá trình tổ chức thực hiện, hoàn thành nhiều nội dung vượt tiến độ, Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên trong cả nước tổ chức bầu cử sớm vào ngày 26 tháng 02 năm 2026 tại 04 khu vực với 4.406 cử tri, bảo đảm đúng quy định, an toàn, hiệu quả, qua đó kịp thời rút kinh nghiệm, hoàn thiện công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử chung của cả nước.
Với tỷ lệ 99,06% cử tri tham gia bỏ phiếu; lựa chọn bầu đủ 38 đại biểu Quốc hội, 125 đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố; bầu 4.228 đại biểu HĐND cấp xã – kết quả này là minh chứng rõ nét cho sự chuẩn bị tổ chức bầu cử hết sức chu đáo, chặt chẽ cùng với sự đồng thuận, tin tưởng cao của Nhân dân và cử tri Thành phố, thể hiện tinh thần trách nhiệm, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Các đại biểu tham dự Hội nghị
Kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ về bầu cử
Chia sẻ tại hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho biết, về kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quy định pháp luật về bầu cử liên quan đến dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh bao gồm 4 trọng tâm:
(1) Quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy, bám sát các chỉ tiêu, định hướng về cơ cấu, thành phần, chủ động chuẩn bị từ sớm: Thành phố Hồ Chí Minh luôn xác định việc dự kiến cơ cấu, thành phần và phân bổ, giới thiệu người ứng cử là khâu then chốt để đảm bảo tính đại diện của nhân dân, gắn với yêu cầu nhiệm vụ được nêu tại Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 107/2025/UBTVQH15 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, ngay từ khi triển khai, Thành phố đã bám sát các văn bản hướng dẫn để dự kiến cơ cấu đảm bảo tỷ lệ hợp lý giữa các thành phần theo đúng quy định.
(2) Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực UBMTTQ Việt Nam cùng cấp: Đây là nguyên tắc được quán triệt thực hiện ngay từ đầu và xuyên suốt quá trình chuẩn bị dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Công tác nhân sự bầu cử vừa đảm bảo tuân thủ sự lãnh đạo của Đảng, vừa được tiến hành dân chủ, khách quan, có sự thống nhất cao giữa Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực UBMTTQ Việt Nam cùng cấp.
(3) Phân bổ theo địa bàn gắn với quy mô dân số, yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội, đảm bảo mỗi đơn vị bầu cử đều có đại diện của chính quyền cấp xã: Trên cơ sở số đại biểu được phân bổ cho Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố đã tiến hành rà soát, phân chia đơn vị bầu cử, xác định số lượng đại biểu được bầu ở từng đơn vị bầu cử, từ đó phân bổ cơ cấu giới thiệu người ứng cử đảm bảo số dư theo quy định và có tính đại diện của địa phương ở từng đơn vị bầu cử. Thành phố Hồ Chí Minh có 42 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND Thành phố, mỗi đơn vị bầu cử có 02 người ứng cử đại diện cho cấp xã (còn lại là những người ứng cử do cấp thành phố giới thiệu). Điều này sẽ là tiền đề giúp tăng sự gắn kết giữa Tổ đại biểu ở từng đơn vị bầu cử với cử tri, giúp nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của cử tri.
(4) Phân bổ giới thiệu người ứng cử theo hướng ưu tiên chất lượng và tính chuyên môn, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ của Thành phố trong giai đoạn mới: Cùng với việc tập trung đảm bảo cơ cấu theo quy định, Thành phố tập trung việc cơ cấu theo hướng chuyên sâu: tăng đại biểu chuyên trách; mở rộng thành phần tri thức; chú trọng cơ cấu các doanh nhân tiêu biểu; quan tâm đến nhân sự am hiểu về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ cao. Đây sẽ là tiền đề để hình thành nên tổ chức HĐND vừa đa dạng hoá thành phần vừa mang tính chuyên sâu, giúp Hội đồng nhân dân hoạt động thực chất hơn, nâng cao chất lượng hoạt động, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ của Thành phố trong giai đoạn mới.
Các đại biểu tham dự Hội nghị
Về kinh nghiệm triển khai thực hiện công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường khẳng định, trong công tác hiệp thương, Thành phố bám sát các quy định của pháp luật. Theo đó tập trung một số yêu cầu trọng tâm khi hiệp thương giới thiệu người ứng cử gồm:
(1) Đảm bảo quy trình: Tuân thủ tuyệt đối các bước hiệp thương, đảm bảo thực hiện đúng trình tự, thủ tục và thời gian quy định của Luật Bầu cử và các hướng dẫn Trung ương.
(2) Đảm bảo yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn: Kiên quyết không hạ thấp tiêu chuẩn vì cơ cấu. Đây là yêu cầu quan trọng nhất. Người được giới thiệu phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ năng lực đóng góp ý kiến và phản biện chính sách tại nghị trường; Hồ sơ ứng cử viên được kiểm tra, thẩm định, đối chiếu chặt chẽ, đảm bảo tính trung thực trong kê khai, lịch sử chính trị và bằng cấp chuyên môn; Đặc biệt, Thành phố coi trọng kết quả tín nhiệm của cử tri nơi công tác và nơi cư trú. Những trường hợp có tỷ lệ tín nhiệm thấp hoặc có phản hồi tiêu cực từ nhân dân phải được xem xét, làm rõ và đưa ra khỏi danh sách hiệp thương kịp thời.
(3) Đảm bảo dân chủ, công tâm, khách quan, minh bạch: Tạo môi trường bình đẳng: Đảm bảo mọi ứng cử viên (dù là người được giới thiệu hay người tự ứng cử) đều được đối xử công bằng trong quy trình hiệp thương và tiếp xúc cử tri.
(4) Đảm bảo sự đồng thuận: Công tác hiệp thương phải đảm bảo sự lãnh đạo tuyệt đối của cấp ủy Đảng, đồng thời phải tạo được sự đồng thuận cao trong các tầng lớp nhân dân, thông qua vai trò cầu nối của Mặt trận Tổ quốc các cấp.
Các đại biểu tham dự Hội nghị
Bài học từ thực tiễn tổ chức: Đổi mới phương thức, tăng cường ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả phối hợp
Trong quá trình triển khai thực hiện, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường chỉ rõ bên cạnh việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, hệ thống Mặt trận các cấp Thành phố đã chủ động đổi mới phương thức tổ chức, linh hoạt trong điều hành, phù hợp với tình hình thực tiễn.
- Trước hết, công tác triển khai, hướng dẫn cho cơ sở được thực hiện cụ thể, chi tiết, bảo đảm tính thống nhất cao trong toàn hệ thống. Các tài liệu được xây dựng theo hướng dễ hiểu, dễ áp dụng, cụ thể hóa từng nội dung công việc, quy trình thực hiện và mốc thời gian rõ ràng, tạo thuận lợi cho cơ sở triển khai đồng bộ. Một điểm đáng quan tâm trong đợt bầu cử lần này là việc tổ chức Hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú và nơi công tác đối với người ứng cử trong điều kiện thời gian ngắn, nhất là hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú. Trong khi đó, khối lượng công việc lớn, số lượng hội nghị nhiều, trải rộng trên nhiều địa bàn với đặc thù khác nhau. Song, với sự chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ cụ thể, đồng thời phát huy vai trò phối hợp chặt chẽ giữa Mặt trận, chính quyền và các ban, ngành, đoàn thể, các hội nghị đã được tổ chức đồng loạt, đúng tiến độ.
- Thành phố đã mạnh dạn đổi mới hình thức tổ chức vận động bầu cử theo hướng linh hoạt, đa dạng, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Ngoài hình thức tiếp xúc cử tri trực tiếp truyền thống, đã triển khai hiệu quả các hình thức vận động bầu cử trực tuyến và kết hợp trực tiếp với trực tuyến. Việc ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ mở rộng phạm vi tiếp cận cử tri, nhất là đối với công nhân, người lao động, cử tri trẻ, mà còn góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động vận động bầu cử. Các ứng cử viên có thể kết nối với nhiều địa phương cùng lúc, giúp đông đảo người dân theo dõi chương trình hành động. Trong vòng 10 ngày, tổ chức hơn 5.347 hội nghị tiếp xúc cử tri, thu hút hơn 400 ngàn lượt cử tri tham dự với hơn 17 ngàn ý kiến. Đây được xem là một hình thức mới, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số. Song song đó, việc tổ chức mạn đàm, giới thiệu tiểu sử người ứng cử được triển khai với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng cử tri (5.815 buổi). Nội dung mạn đàm được xây dựng ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung làm rõ quá trình công tác, năng lực, uy tín và chương trình hành động của người ứng cử. Hình thức mạn đàm tạo sự gần gũi, sinh động, giúp cử tri dễ tiếp cận thông tin như: lồng ghép mạn đàm tiểu sử ứng cử viên trong chương trình “Cà phê sáng - đại đoàn kết”, lồng ghép trong sinh hoạt chi tổ hội Phụ nữ dịp 8/3; tổ chức mạn đàm tiểu sử ứng cử viên theo giới, theo ngành … Cách làm này đã góp phần nâng cao chất lượng thông tin cung cấp đến cử tri, hỗ trợ cử tri có đầy đủ cơ sở để xem xét, lựa chọn đại biểu.
Các đại biểu tham dự Hội nghị
Thành phố Hồ Chí Minh rút ra một số kinh nghiệm cụ thể:
- Thứ nhất, tại từng Hội nghị hiệp thương, cần chủ động xây dựng phương án số lượng nhân sự có số dư cao hơn theo quy định, nhằm dự phòng các trường hợp phát sinh, bất khả kháng trong quá trình hoàn thiện danh sách chính thức người ứng cử, qua đó bảo đảm tính chủ động, không bị động trong mọi tình huống.
- Thứ hai, cần tiếp tục đúc kết, rút kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả trong tổ chức hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, vận động bầu cử và mạn đàm tiểu sử, bảo đảm phù hợp với từng địa bàn, từng thành phần cử tri.
- Thứ ba, tăng cường đầu tư nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho cơ sở, nhất là về nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tổ chức, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong tình hình mới.
- Thứ tư, công tác chuẩn bị, tổ chức và điều hành các hội nghị cần tiếp tục được quan tâm nâng cao chất lượng theo hướng chuyên nghiệp, khoa học, bảo đảm chặt chẽ về nội dung, linh hoạt trong điều hành, đồng thời phát huy vai trò tham gia của cử tri.
Toàn cảnh Hội nghị
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, cuộc bầu cử trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã thành công rất tốt đẹp. Đây là tiền đề quan trọng củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, đồng thời tạo động lực để Thành phố thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới. Với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, đổi mới và quyết tâm cao, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phát huy kết quả đạt được, xây dựng Thành phố ngày càng văn minh, phát triển, hiện đại, nghĩa tình, đóng góp chung vào sự phát triển của đất nước./.
