Toàn cảnh Phiên họp
Trình bày tóm tắt Tờ trình, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nhấn mạnh mục đích xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo nhằm: Thể chế hóa kịp thời, có hiệu quả chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp; sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Đồng thời, khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo hiện hành, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt trình bày tóm tắt Tờ trình
Về nội dung sửa đổi dự án Luật, Chính phủ đề nghị: lược bỏ các quy định liên quan đến cấp huyện, điều chỉnh thẩm quyền, trách nhiệm của một số chủ thể trong công tác trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; bổ sung quy định về tiếp công dân trực tuyến; bổ sung cơ chế xác định thẩm quyền giải quyết trong trường hợp không xác định được thẩm quyền giải quyết tố cáo và việc ủy quyền giải quyết tố cáo của Thủ tướng Chính phủ... Về thời gian trình thông qua, Chính phủ đề xuất Dự thảo Luật dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Các đại biểu tham dự Phiên họp
Báo cáo Thẩm tra dự án Luật cho thấy, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đánh giá cao công tác chuẩn bị, chất lượng xây dựng hồ sơ dự án Luật và cho rằng, dự án Luật được sửa đổi, bổ sung trong bối cảnh cấp thiết, gắn với việc thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Quá trình xây dựng dự án Luật, cơ quan chủ trì soạn thảo đã quán triệt đầy đủ các chủ trương, chính sách của Đảng có liên quan.
Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Cao Mạnh Linh trình bày Báo cáo Thẩm tra
Đa số ý kiến Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tán thành với đề xuất của Chính phủ về phạm vi sửa đổi dự án Luật, đảm bảo phù hợp với bối cảnh hiện nay, đáp ứng yêu cầu khẩn trương ổn định thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời phục vụ hiệu quả việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng về những hạn chế, vướng mắc của từng Luật đã được chỉ ra qua quá trình rà soát tổng thể hệ thống pháp luật theo yêu cầu tại Nghị quyết số 110/2023/QH15 của Quốc hội và Báo cáo của Ban cán sự đảng Chính phủ năm 2024 về kết quả rà soát, khắc phục những sơ hở, vướng mắc, bất cập trong chính sách, pháp luật theo yêu cầu của Đảng đoàn Quốc hội. Trên cơ sở đó cân nhắc việc khắc phục đầy đủ những vướng mắc, bất cập của từng Luật ngay trong lần sửa đổi này.
Các đại biểu tham dự Phiên họp
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cơ bản tán thành với việc điều chỉnh thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác tiếp công dân theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp; thực hiện phân cấp, phân quyền; sửa đổi quy định về trách nhiệm tiếp công dân định kỳ để phù hợp với Quy định số 11-QĐi/TW ngày 18/02/2019 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân; bổ sung một số nội dung nhằm khắc phục những bất cập trong thực tiễn thi hành Luật Tiếp công dân... Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đề nghị tiếp tục nghiên cứu một số nội dung, trong đó có quy định về tiếp công dân trực tiếp và tiếp công dân trực tuyến.
Các đại biểu tham dự Phiên họp
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát nhận thấy, việc sửa đổi, bổ sung quy định về tạm đình chỉ, đình chỉ khiếu nại, hình thức rút khiếu nại mới, mở rộng quyền của người giải quyết khiếu nại và làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan của dự thảo Luật đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, giải quyết các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn thi hành Luật Khiếu nại, nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại và bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát một số nội dung liên quan: Về tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại; về trường hợp người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền và nghĩa vụ liên quan, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan không tham gia đối thoại thì người giải quyết khiếu nại vẫn tiếp tục giải quyết khiếu nại.
Các đại biểu tham dự Phiên họp
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tố cáo, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát thống nhất với nội dung đề xuất: Bổ sung quy định Thủ tướng Chính phủ ủy quyền cho Tổng Thanh tra Chính phủ trong việc thụ lý tố cáo, kết luận nội dung tố cáo và thông báo kết luận nội dung tố cáo sau khi Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho ý kiến đối với báo cáo của Tổng Thanh tra Chính phủ về kết quả xác minh nội dung tố cáo trong một số trường hợp cụ thể được quy định tại điểm c, Khoản 8, Điều 13 Luật Tố cáo. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ có quy định cụ thể hơn trong việc phân cấp ủy quyền trong việc ban hành văn bản thông báo kết luận tố cáo đối với trường hợp cán bộ, công chức giữ chức vụ Bộ trưởng và tương đương để đảm bảo tính thứ bậc trong quản lý hành chính nhà nước.
Đại biểu Nguyễn Quốc Hận, Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau
Qua quá trình thực hiện công tác tiếp nhận đơn thư và tiếp công dân tại địa phương của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, đại biểu Nguyễn Quốc Hận cho biết, thực tế nhiều nội dung đơn thư đã được các cấp có thẩm quyền trả lời nhưng công dân vẫn tiếp tục gửi đơn. Nội dung chủ yếu liên quan đến đất đai. Để giải quyết vấn đề này, đại biểu Nguyễn Quốc Hận kiến nghị dự thảo Luật cần quy định rõ về trách nhiệm của người gửi đơn khiếu nại tố cáo, cũng như trách nhiệm của cơ quan khi giải quyết khiếu nại tố cáo, đặc biệt cần quy định cấp giải quyết cuối cùng để tránh trường hợp chuyển đơn “lòng vòng”.
Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách của Hội đồng dân tộc Lê Nhật Thành phát biểu
Cho ý kiến tại phiên họp, ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách của Hội đồng dân tộc Lê Nhật Thành bày tỏ thống nhất sự cần thiết xây dựng dự án Luật như Tờ trình Chính phủ nêu. Tuy nhiên đề nghị cần bổ sung kết quả tổng kết thi hành Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; trong đó nêu rõ kết quả đạt được, những khó khăn, bất cập và nguyên nhân để bảo đảm đầy đủ cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng, ban hành luật. Từ đó đề xuất sửa đổi toàn diện Luật trong thời gian sớm nhất.
Ủy viên là Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung phát biểu
Đánh giá cao sự chuẩn bị báo cáo của các cơ quan, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung nhận thấy các ý kiến góp ý của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã được thể hiện tại báo cáo thẩm tra. Đại biểu Trần Thị Kim Nhung cũng bày tỏ tán thành với ý kiến của Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát: Đề nghị Chính phủ làm rõ hơn trong Tờ trình về việc đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng, ban hành luật và căn cứ áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 50 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.
Phó Chủ nhiệm ỷ ban Dân nguyện và Giám sát Trần Thị Nhị Hà phát biểu
Nhận thấy Tờ trình Chính phủ chưa xác định được đầy đủ quan điểm xây dựng dự án Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Trần Thị Nhị Hà đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần thể hiện rõ nét hơn. Bên cạnh đó trước thực tiễn thực hiện sáp nhập các xã phường, dự thảo Luật cần quy định rõ về mô hình tiếp công dân cấp xã, phường mới sáp nhập. “Hiện có xã phường giao một cán bộ làm công tác tiếp công dân, có xã phường thành lập tổ tiếp công dân, có xã phường thành lập Ban tiếp công dân. Như vậy những quy định này rất là tùy nghi. Nếu chúng ta tổ chức tiếp công dân tốt ở xã, phường sẽ thực hiện được rất tốt công tác gần dân, rõ ràng giảm tải cho cấp tỉnh”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Trần Thị Nhị Hà nhấn mạnh.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công phát biểu kết luận
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công nêu rõ, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu, Thường trực Ủy ban sẽ hoàn thiện báo cáo thẩm tra, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp thứ 50./.
