Tăng cường giám sát các lĩnh vực dư luận quan tâm, bám sát chỉ đạo của Đảng và yêu cầu phát triển đất nước

Đề nghị phải giám sát ngay vấn đề an toàn thực phẩm và cải cách thủ tục hành chính trong năm 2026

Phát biểu tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cần ngắn gọn, rõ trọng tâm, trọng điểm hơn nữa; đồng thời làm đậm nét hơn những đổi mới trong hoạt động giám sát thời gian qua của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban và Đoàn đại biểu Quốc hội.

Gợi ý nội dung tập trung giám sát trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh cần giám sát các lĩnh vực nóng bám sát chỉ đạo của Đảng để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới với tốc độ tăng trưởng hai con số. Theo đó đề nghị giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Ủy ban Kinh tế và Tài chính giám sát việc thực hiện tăng trưởng hai con số theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW gắn liền với việc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

Đặc biệt khi vấn đề an toàn thực phẩm đang nóng dư luận, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải giám sát ngay chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm" trong năm 2026 thay vì giám sát cả giai đoạn đã qua. Đồng thời, đề nghị năm 2026 cũng giám sát ngay về "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước". “Hiện còn 40% thủ tục hành chính của các Bộ, ngành chưa chuyển về địa phương; bây giờ phải xem 40% này nó nằm ở Bộ nào, Vụ nào, lĩnh vực gì... chỉ ra rõ”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu.

Bày tỏ sự nhất trí với nội dung báo cáo kết quả giám sát cũng như định hướng chương trình giám sát năm 2027, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị cần xây dựng một quy trình chi tiết, cụ thể về giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Liên quan đến gợi ý việc giám sát Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nhận thấy đây là định hướng đúng đắn; do đó nếu được Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ triển khai thực hiện ngay trong năm 2026.

Riêng về nội dung giám sát an toàn thực phẩm, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Luật An toàn thực phẩm dự kiến sẽ được sửa đổi và Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường được giao thẩm tra dự án Luật này. Ủy ban đã có kế hoạch giám sát việc triển khai thực hiện để phục vụ công tác thẩm tra. Do đó, đề nghị được giao giám sát đồng hành cùng quá trình thẩm tra Luật trong năm 2026 để đảm bảo tính phù hợp và kịp thời.

Về vấn đề hậu giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho rằng, sau khi thực hiện giám sát và kiến nghị cần có cơ chế giao cho các Ủy ban rà soát lại việc thực hiện các kiến nghị đó. Trách nhiệm thực hiện kiến nghị phải được làm rõ cho từng địa phương, Bộ, ngành cụ thể. Những đơn vị chưa triển khai cần được nêu rõ trong chương trình giám sát năm 2027 tới đây.

Đề xuất giao Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chủ trì giám sát chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước"

Đánh giá cao công tác chuẩn bị báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định khẳng định, sự ra đời của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã thực sự nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cũng nhấn mạnh cần coi việc giám sát văn bản quy phạm pháp luật là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của các Ủy ban, Hội đồng Dân tộc, thậm chí cần tiến tới báo cáo hàng tháng thay vì hàng quý như trước đây. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, các Ủy ban chủ trì thẩm tra luật phải theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn chi tiết và phải gắn công tác này với tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.

Về chương trình giám sát chuyên đề năm 2027, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị giao cho Ủy ban Dân nguyện Giám sát chủ trì chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước giai đoạn 2021 - 2026", còn Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đóng vai trò phối hợp giám sát chuyên đề này.

Bày tỏ tán thành về việc lựa chọn giám sát chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước, tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho rằng nếu xác định phạm vi chung chung cho giai đoạn 2021-2026 thì sẽ rất rộng và thiếu trọng tâm. Do đó đề nghị cần khoanh lại phạm vi để phục vụ sát các nhiệm vụ chính trị như: Giám sát việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư sản xuất kinh doanh, hoặc phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. "Việc xác định trọng tâm, trọng điểm không chỉ giúp nội dung giám sát sâu sát hơn mà còn phù hợp với năng lực triển khai của các Ủy ban trong bối cảnh khối lượng công việc năm 2027 dự kiến là rất lớn", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cũng nhấn mạnh công tác xây dựng thể chế và giám sát của Quốc hội trong nhiệm kỳ khóa XVI, đặc biệt là năm 2027 cần bám sát định hướng của Đảng, nhất là các Nghị quyết Trung ương gần đây, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị trong tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật.

Liên quan đến công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề nghị Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chủ trì tọa đàm trao đổi kinh nghiệm giám sát văn bản quy phạm pháp luật giữa các cơ quan của Quốc hội để nâng cao tính bài bản và thống nhất.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với báo cáo của Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát. Đồng thời khẳng định, từ khi có sự tham gia giám sát của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, hoạt động giám sát của Quốc hội đã được nâng tầm, gắn kết chặt chẽ với chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Dân nguyện và giám sát, và các hoạt động tham mưu phục vụ Quốc hội.

Về kết quả hoạt động giám sát năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, đề nghị Ủy ban Dân nguyện và Giám sát hoàn thiện báo cáo theo hướng ngắn gọn, trọng tâm, trọng điểm. Cần nhấn mạnh được những điểm mới nổi bật trong đổi mới hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban và Đoàn đại biểu Quốc hội.

Đối với chương trình giám sát năm 2026 và 2027, cần phải tập trung giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật một cách bài bản hơn. Cần tính toán lại việc giám sát chuyên đề đối với các lĩnh vực dư luận quan tâm bằng phương pháp làm nhanh, hiệu quả. Trong năm 2026, các Ủy ban sẽ tự xác định chuyên đề giám sát riêng theo chức năng, nhiệm vụ và các Nghị quyết "trụ cột" của Bộ Chính trị. Trên cơ sở kết quả giám sát của các Ủy ban năm 2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ quyết định lựa chọn vấn đề để nâng lên thành chuyên đề thảo luận tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc trình Quốc hội giám sát tối cao tại nghị trường vào năm 2027.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng yêu cầu đặc biệt quan tâm đến việc giám sát lại các kiến nghị sau giám sát để đi đến cùng sự việc với tinh thần quyết liệt hơn. Ngay sau phiên họp này, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về chương trình giám sát năm 2027 để xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội bằng văn bản trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sắp tới./.