Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo tổng kết Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

Báo cáo Tổng kết Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI do Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh trình bày tại phiên họp nêu rõ: Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo tiền đề cho hoạt động của Quốc hội trong cả nhiệm kỳ. Sau 12 ngày làm việc liên tục, khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần khoa học, đổi mới, trách nhiệm và sự nỗ lực, cố gắng, tập trung cao độ, Kỳ họp thứ Nhất đã thành công tốt đẹp, hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra. Quốc hội đã xem xét, quyết định công tác tổ chức bộ máy, nhân sự lãnh đạo cấp cao của Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031; xem xét các báo cáo tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, kết quả xác nhận tư cách đối với 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI.

 Công tác tổ chức, nhân sự là nội dung trọng tâm của kỳ họp, có ý nghĩa quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong cả nhiệm kỳ. Quốc hội đã quyết định số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ cấu tổ chức Chính phủ, cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ; bầu và phê chuẩn các chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước; phê chuẩn Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Việc xem xét, quyết định về cơ cấu tổ chức, nhân sự đã được tiến hành chặt chẽ, thận trọng, công khai, minh bạch, dân chủ, đúng chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật và đạt được sự thống nhất cao, được dư luận xã hội và cử tri quan tâm, ủng hộ. Hồ sơ nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng, chất lượng, đúng quy định; các thông tin liên quan đến nhân sự được cung cấp đầy đủ, rõ ràng, kịp thời; phiếu bầu, dự thảo nghị quyết được chuẩn bị chu đáo; việc bỏ phiếu, kiểm phiếu được thực hiện rất khẩn trương, đầy đủ, chính xác. Các vị đại biểu Quốc hội đã phát huy tinh thần trách nhiệm cao, cân nhắc kỹ lưỡng và sáng suốt lựa chọn những người lãnh đạo có đủ đức và tài. Các nhân sự được bầu và phê chuẩn có cơ cấu hợp lý, là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, trưởng thành từ cơ sở, trải qua nhiều cương vị khác nhau, có năng lực, trình độ, tư duy đột phá, sáng tạo, quyết liệt; đồng thời, bảo đảm sự tiếp nối, kế thừa, ổn định và phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.

Sau khi được bầu, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã tuyên thệ theo quy định của Hiến pháp và phát biểu nhậm chức trước Quốc hội, đồng bào và cử tri cả nước, thể hiện rõ trách nhiệm, cam kết, quyết tâm cao hoàn thành trọng trách mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và Nhân dân. Quốc hội tin tưởng các vị lãnh đạo mới được bầu, phê chuẩn nêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; không ngừng rèn luyện, phấn đấu, tích cực lắng nghe, quyết tâm đổi mới sáng tạo, linh hoạt, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành; xây dựng bộ máy nhà nước liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực, hiệu quả; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra, đưa đất nước phát triển bứt phá trong giai đoạn 2026-2031.

Trong thời gian diễn ra Kỳ họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, thông qua 230 Nghị quyết, trong đó có 16 Nghị quyết về số lượng và danh sách thành viên của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; 124 Nghị quyết phê chuẩn Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại các cơ quan của Quốc hội; 34 Nghị quyết phê chuẩn kết quả bầu Trưởng Đoàn; 52 Nghị quyết phê chuẩn kết quả bầu Phó Trưởng Đoàn chuyên trách, 01 Nghị quyết phê chuẩn kết quả bầu Phó Trưởng Đoàn và 03 Nghị quyết phê chuẩn đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại địa phương. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã báo cáo Quốc hội về kết quả phê chuẩn Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại các cơ quan của Quốc hội khóa XVI.

Về công tác xây dựng pháp luật, khác với thông lệ, ngay tại Kỳ họp đầu tiên của khóa mới, Quốc hội đã kịp thời triển khai Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, chủ động tiến hành ngay công tác lập pháp. Các dự thảo luật, nghị quyết trình Quốc hội thông qua được chuẩn bị, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện nghiêm túc, khẩn trương. Cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra phối hợp chặt chẽ trong quá trình hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết, tiếp thu, chỉnh lý và giải trình đầy đủ, cụ thể các ý kiến của đại biểu Quốc hội. Kết quả, Quốc hội đã xem xét, thông qua 09 luật và 05 nghị quyết quy phạm pháp luật, góp phần khẩn trương thể chế hóa, cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV và các kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.Tất cả các luật, nghị quyết thông qua tại Kỳ họp đều có tỷ lệ đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành rất cao, đạt từ 95% trở lên; trong đó, có 03/14 nội dung được 100% đại biểu có mặt tán thành thông qua. Các luật, nghị quyết sau khi được Quốc hội thông qua đã được các cơ quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện, trình Chủ tịch Quốc hội ký chứng thực, bảo đảm thời gian theo đúng quy định của pháp luật.

Các luật, nghị quyết được ban hành tại Kỳ họp này thể hiện rõ tinh thần đổi mới, kết hợp giữa tư duy quản trị hiện đại và tinh thần hành động quyết liệt để tháo gỡ những điểm nghẽn, vừa bảo đảm tính căn cơ, lâu dài, vừa kịp thời đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với tình hình thực tiễn trên các lĩnh vực thiết yếu về: quyền con người, tư pháp, phát triển văn hóa, an sinh xã hội và hội nhập quốc tế; thúc đẩy phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm của địa phương, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và xử lý hiệu quả các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và ổn định đời sống Nhân dân,...

Tại Kỳ họp, Quốc hội cũng đã xem xét, quyết định các vấn đề về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách (trong đó có các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026-2030, việc thành lập thành phố Đồng Nai, phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024...); xem xét, thông qua chương trình giám sát của Quốc hội và thành lập Đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội năm 2027; xem xét báo cáo tổng hợp kiến nghị của cử tri và Nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, cùng một số nội dung quan trọng khác.

Đây là những nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn tới, nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Trên cơ sở đó, Quốc hội đã đưa ra các giải pháp đồng bộ nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng ngay từ năm đầu của nhiệm kỳ; góp phần quan trọng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, đất nước phồn vinh và hạnh phúc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Việc Quốc hội xem xét, quyết định tổng thể các kế hoạch 05 năm ngay tại Kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ, trong điều kiện tổ chức, nhân sự của bộ máy nhà nước mới được kiện toàn, đã thể hiện nỗ lực rất lớn của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan, đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan sớm thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ ngay từ những ngày đầu tiên của nhiệm kỳ khóa mới.

Các nội dung của Kỳ họp được tiến hành chặt chẽ, đúng quy trình, thủ tục theo quy định. Các vị đại biểu Quốc hội đã phát huy vai trò, trách nhiệm của người đại biểu Nhân dân, tích cực tham gia đóng góp ý kiến, bày tỏ quan điểm trong các buổi thảo luận tại Tổ và tại Hội trường; đã có tổng số 1.112 lượt ý kiến phát biểu tại Tổ; 281 lượt ý kiến phát biểu và tranh luận tại Hội trường về các nội dung được Quốc hội xem xét, thảo luận. Trong thời gian Kỳ họp, với tinh thần trách nhiệm rất cao, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, cơ quan, tổ chức hữu quan đã làm việc rất tích cực, khẩn trương, tổ chức các phiên họp để kịp thời xem xét, cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội và hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết; cho ý kiến, thẩm tra đối với các nội dung mới để bổ sung vào chương trình kỳ họp theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, các luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua với sự đồng thuận rất cao, 40/40 luật, nghị quyết đều được trên 95% đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, trong đó có 02 luật, 22 nghị quyết được 100% đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành.

Kết quả của kỳ họp có ý nghĩa rất quan trọng, là sự tiếp nối, phát huy thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, là bước khởi đầu tốt cho nhiệm kỳ mới, qua đó góp phần kịp thời giải quyết những vấn đề cấp bách trước mắt; đồng thời định hình những chủ trương, quyết sách lớn mang tính chiến lược, dài hạn, góp phần thể chế hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ để Chính phủ, các địa phương triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh hoạt động đối ngoại của đất nước giai đoạn 2026-2031. Kết quả của Kỳ họp tiếp tục khẳng định sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, sâu sát, kịp thời, xuyên suốt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và sự phối hợp chặt chẽ của toàn hệ thống chính trị; đặc biệt, đồng chí Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng với một số định hướng lớn và những nhiệm vụ trọng tâm để Quốc hội khóa XVI tiếp tục đổi mới, hoàn thiện, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Việc tổ chức thành công Kỳ họp cũng thể hiện rõ nét vai trò, trách nhiệm cao của Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ; sự quyết tâm, phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm của các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan, tổ chức hữu quan trong việc chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng nội dung của Kỳ họp; sự tâm huyết, trí tuệ, tinh thần trách nhiệm, làm việc với cường độ cao của các vị đại biểu Quốc hội; sự tham gia, đưa tin chính xác, kịp thời, đầy đủ, khách quan diễn biến và kết quả Kỳ họp của các cơ quan thông tấn, báo chí ở cả Trung ương và địa phương trong suốt quá trình chuẩn bị và tiến hành Kỳ họp.

Nhận định Kỳ họp thứ Nhất thành công tốt đẹp, trong đó dấu ấn nổi bật là công tác nhân sự, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho rằng công tác nhân sự tại kỳ họp được tiến hành rất bài bản, có nhiều điểm mới tiến bộ, kết quả nhiều vị trí nhân sự là đạt tỉ lệ phiếu bầu 100%. Tuy là kỳ họp đầu tiên có nhiều nhân sự, đại biểu song công tác điều hành, thảo luận tại kỳ họp đều diễn ra thuận lợi, bài bản, rõ ràng. Về một số nội dung cần rút kinh nghiệm, Chủ nhiệm Lê Thị Nga đề nghị bám sát tiến độ và lịch trình của công tác xây dựng pháp luật, gửi tài liệu, hồ sơ dự án luật cho đại biểu nghiên cứu đúng thời hạn, hạn chế áp dụng thủ tục rút gọn.

Tán thành ý kiến của Chủ nhiệm Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng để khắc phục hạn chế về vấn đề thời gian cho hoạt động lập pháp, cần tính toán bố trí chương trình phù hợp và chuẩn bị hồ sơ dự án luật đầy đủ.

Nhận định công tác xây dựng pháp luật ngày càng nặng nề với nhiều yêu cầu về thời gian và tiến độ, chất lượng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp và Bộ Tư pháp cần phối hợp chặt chẽ cùng các cơ quan có liên quan để chuẩn bị kỹ lưỡng cho công tác xây dựng pháp luật. 

Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong đánh giá thành công của Kỳ họp thứ Nhất trên ba khía cạnh: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Quốc hội nhanh gọn, khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm cao; Công tác phối hợp tốt giữa các các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ, từng bước khắc phục được tình trạng chậm, nợ, gửi tài liệu muộn; Thực hiện hiệu quả chức năng của Quốc hội, quyết đáp nhiều vấn đề quan trọng, cấp bách, phát sinh như thuế, vướng mắc về đất đai, điều chỉnh về thuế… Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cũng cho biết đã tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Phó Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành liên quan khắc phục hạn chế và đại biểu đã nêu, đôn đốc khẩn trương hoàn thành hồ sơ gửi Quốc hội theo quy định./.