Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên: Làm rõ hơn vai trò của công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo trong giai đoạn phát triển mới

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tiếp Đoàn Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu

Quang cảnh Hội thảo

Tham dự Hội thảo có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải; đại diện lãnh đạo Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; ông Nguyễn Chỉ Sáng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam cùng đại diện lãnh đạo các Bộ ngành, địa phương và các chuyên gia, nhà khoa học.

Hội thảo được thực hiện theo chỉ đạo của Lãnh đạo Quốc hội về việc triển khai thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Thông báo số 66-TB/VPTW ngày 25/5/2026 tại buổi làm việc với các cơ quan về phát triển công nghiệp vật liệu và Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 03/02/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh: Với sự lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ, quyết liệt của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước; sự vào cuộc tích cực của các Ban, Bộ, ngành, địa phương; đặc biệt là nỗ lực vượt bậc của cộng đồng doanh nghiệp, ngành công nghiệp vật  liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo của nước ta đã có bước phát triển quan trọng, đóng góp tích cực vào tiến trình Công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều hạn chế và các khó khăn, thách thức đặt ra cần tập trung giải quyết để ngành công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo Việt Nam phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế của đất nước (như Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Thông báo số 66 ngày 25/5/2026 của Văn phòng Trung ương đã nêu).

Thế giới đang diễn ra cạnh tranh quyết liệt giữa các nước phát triển về công nghệ, chuỗi cung ứng, năng lượng, vật liệu mới, AI, bán dẫn, robot và sản xuất thông minh; việc phát triển công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí không còn là vấn đề riêng của từng ngành sản xuất mà đã trở thành vấn đề chiến lược của quốc gia. Một nội dung rất quan trọng được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ là phát triển công nghiệp vật liệu phải có trọng tâm, trọng điểm; không dàn trải và cần tập trung vào 03 nhóm lớn gồm: (1) Vật liệu cơ bản; (2)Vật liệu chiến lược; (3) Vật liệu tương lai. Đồng thời, phải chuyển mạnh từ khai thác tài nguyên thô sang chế biến sâu; làm chủ công nghệ lõi; nâng cao giá trị gia tăng; phát triển công nghiệp vật liệu dựa trên khoa học công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và các doanh nghiệp quốc gia có năng lực dẫn dắt.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Để Hội thảo đạt hiệu quả thiết thực, cung cấp những luận cứ, cơ sở khoa học và thực tiễn, phục vụ xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế, cơ chế chính sách đủ mạnh và khả thi để thúc đẩy phát triển 2 ngành công nghiệp nền tảng này trong giai đoạn mới, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận sâu một số vấn đề trọng tâm:

Thứ nhất, cần làm rõ hơn vị trí, vai trò của công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo trong giai đoạn phát triển mới của đất nước; khẳng định sự cần thiết phải có nhận thức và cách tiếp cận mới về công nghiệp vật liệu, công nghiệp cơ khí, chế tạo, xem đây là các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp gốc của nền kinh tế.

Thứ hai, đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng phát triển của 02 ngành hiện nay; xác định rõ những thành tựu, hạn chế, điểm nghẽn lớn nhất và mức độ tự chủ về vật liệu, thiết bị, công nghệ của nước ta.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải

Thứ ba, xác định những nhóm vật liệu và sản phẩm cơ khí chiến lược cần ưu tiên phát triển trong giai đoạn tới, đặc biệt là các lĩnh vực phục vụ bán dẫn, AI, robot, quốc phòng, đường sắt tốc độ cao, năng lượng mới, điện hạt nhân và các ngành công nghệ chiến lược khác.

Thứ tư, trao đổi, đề xuất, kiến nghị những chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước đối với phát triển công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo trong giai đoạn mới; những nội dung cần hoàn thiện về thể chế, nhất là các quy định liên quan đến đầu tư, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, tiêu chuẩn – quy chuẩn, khai thác và chế biến khoáng sản, công nghiệp hỗ trợ và các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ; đồng thời góp ý cho việc xây dựng Chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Đây sẽ là cơ sở chính trị đặc biệt quan trọng để Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục thể chế hóa thành các luật, chiến lược, quy hoạch, chương trình và cơ chế, chính sách phát triển trong thời gian tới.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải 

Thứ năm, đề xuất các giải pháp nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và nhà khoa học; đồng thời, gắn phát triển công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo với các chương trình, dự án chiến lược quốc gia (như: đường sắt tốc độ cao; điện hạt nhân; năng lượng tái tạo; hạ tầng số; trung tâm dữ liệu; công nghiệp bán dẫn và công nghiệp quốc phòng). Cùng với đó, cần hình thành một số doanh nghiệp quốc gia có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, đủ sức dẫn dắt các chuỗi giá trị vật liệu và cơ khí chiến lược của đất nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên mong muốn và đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận không chỉ về các nhiệm vụ, giải pháp trước mắt, mà quan trọng hơn là đề xuất những vấn đề có tính chiến lược, dài hạn để phục vụ quá trình nghiên cứu, tham mưu với cấp có thẩm quyền về phát triển công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo trong giai đoạn mới; từ đó tạo cơ sở cho việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế, chính sách của Nhà nước.
Với tinh thần trách nhiệm cao, trí tuệ và tâm huyết của các đại biểu tham dự Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tin tưởng và hy vọng rằng, Hội thảo sẽ có nhiều ý kiến sâu sắc, thiết thực và có giá trị nhằm góp phần xây dựng các chủ trương, chính sách đủ mạnh và khả thi của Đảng, Nhà nước để thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp vật liệu và công nghiệp cơ khí, chế tạo Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, tự chủ, xanh, thông minh và có năng lực cao trong cạnh tranh quốc tế.

Cổng TTĐT Quốc hội tiếp tục cập nhật thông tin về Hội thảo...