Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam

Toàn cảnh cuộc làm việc giữa Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường với Tập đoàn Điện lực
Việt Nam (EVN)

Cuộc làm việc với EVN được đặt ra trong bối cảnh ngành năng lượng đang đứng trước áp lực kép vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa thực hiện cam kết Net Zero (phát thải ròng bằng 0) của Thủ tướng Chính phủ tại COP26. Đặc biệt, với những ý kiến đóng góp, đề xuất của các đại biểu và lãnh đạo EVN cũng sẽ góp phần vào việc phục vụ thẩm tra dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi nhấn mạnh, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường lần này đặt ra những quy định rất mạnh mẽ về kiểm soát chất lượng môi trường không khí, quản lý chất thải tro xỉ và lộ trình giảm phát thải. Là đơn vị vận hành hàng loạt nhà máy nhiệt điện than và thủy điện, EVN chắc chắn là đối tượng chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc với EVN

Với sự tác động đó, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi đề nghị EVN báo cáo tập trung làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định của Luật Bảo vệ môi trường, trong đó tập trung những quy định liên quan đến các vấn đề: Việc thực hiện thủ tục hành chính về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, vận hành thử nghiệm công trình bảo vệ môi trường, đăng ký môi trường; Khó khăn vướng mắc nếu có trong giải quyết các thủ tục hành chính; Việc thực hiện quy định về quản lý chất thải; Việc thực hiện quy định về giảm phát thải khí nhà kính, kiểm kê phát thải khí nhà kính; Về quan trắc môi trường, quan trắc tự động nước thải, khí thải; Về thực hiện quy định về tái chế, tái sử dụng chất thải, phát triển kinh tế tuần hoàn; Việc thực hiện báo cáo môi trường hằng năm. Các nội dung khác liên quan đến chính sách chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn…

Nhiều nội dung liên quan đến môi trường cần được làm rõ

Trong khuôn khổ cuộc làm việc, các thành viên Đoàn công tác đề nghị EVN quan tâm đến vấn đề quản lý chất lượng môi trường không khí (các Điều 12, Điều 14). Theo đó, dự thảo Luật đề ra yêu cầu phải dự báo ô nhiễm (bên cạnh việc cảnh báo kịp thời) nhằm giảm thiểu tác động đến sức khỏe cộng đồng và đặt trách nhiệm lên Chủ tịch UBND tỉnh. Đối với các nhà máy nhiệt điện, điều này đòi hỏi hệ thống quan trắc, giám sát phải vận hành thế nào để đáp ứng? EVN có kiến nghị như thế nào về cơ chế vận hành trong mùa Hè nắng nóng khi phải ưu tiên phát điện nhưng cũng là lúc khả năng ô nhiễm có thể xảy ra do phát thải gia tăng?

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Về phân loại và xử lý chất thải rắn (các Điều 72, 75), với lượng tro xỉ, thạch cao khổng lồ của các nhà máy nhiệt điện than, dự thảo Luật đã bổ sung cơ chế sử dụng trực tiếp chất thải làm nguyên liệu, vật liệu. Với cơ chế này, các thành viên Đoàn công tác đề nghị EVN cho biết những vướng mắc về thủ tục quản lý chất thải hay tiêu chuẩn sản phẩm hàng hóa tái chế tro xỉ làm vật liệu xây dựng. Ngoài ra, EVN cần nêu rõ hơn về mô hình kinh tế tuần hoàn điển hình như tái sử dụng nước làm mát, thu hồi nhiệt thừa…

Ngoài ra, các thành viên Đoàn công tác cũng đề nghị EVN làm rõ hơn về các tiêu chí chuyển đổi các nhà máy nhiệt điện than, kiểm kê khí nhà kính, giải quyết vấn đề phát sinh khi thực hiện dự án điện với bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý môi trường…

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy đóng góp ý kiến

Tại cuộc làm việc, EVN đã làm rõ những nội dung của Đoàn công tác nêu ra và đề xuất, góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Đại diện lãnh đạo EVN cho biết, trong quá trình thực hiện, các đơn vị của EVN gặp khó khăn trong việc xác định trường hợp xả nước thải vào hệ thống thoát nước chung của địa phương có được coi là xả ra môi trường hay không. Thực tế, hệ thống thoát nước tại các địa phương có đặc điểm khác nhau: có nơi có hệ thống xử lý tập trung trước khi thải ra môi trường, nhưng cũng có nơi chỉ dừng ở chức năng thu gom, tiêu thoát nước, chưa có xử lý cuối nguồn.

Việc chưa có định nghĩa rõ ràng về “xả ra môi trường” dẫn đến cách hiểu và áp dụng không thống nhất. Trong khi đó, bản chất và mức độ trách nhiệm môi trường của cơ sở đấu nối cần được phân biệt giữa trường hợp xả trực tiếp ra môi trường, xả thông qua hệ thống không có xử lý và đấu nối vào hệ thống thu gom, xử lý tập trung. Trên cơ sở đó, EVN kiến nghị bổ sung quy định tại Điều 3 để làm rõ thuật ngữ “xả ra môi trường”, theo hướng phân định các hình thức xả thải nêu trên. Việc này sẽ tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong xác định đối tượng phải thực hiện giấy phép môi trường, đăng ký môi trường, lắp đặt thiết bị đo lưu lượng và thực hiện nghĩa vụ quan trắc, báo cáo.

Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thị Kim Anh

Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Văn An đóng góp ý kiến tại cuộc 
làm việc

Về đánh giá sơ bộ tác động môi trường dự án khi thực hiện điều chỉnh chủ trương đầu tư, dự thảo Luật sửa đổi Điều 29 theo hướng yêu cầu cập nhật nội dung đánh giá sơ bộ tác động môi trường khi dự án điều chỉnh chủ trương đầu tư, trừ một số trường hợp nhất định. Quy định này là cần thiết đối với các thay đổi có khả năng làm phát sinh hoặc gia tăng tác động môi trường.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều dự án điều chỉnh chủ trương đầu tư do các yếu tố tài chính, như thay đổi tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, tiến độ giải ngân hoặc các nội dung hành chính khác, không làm thay đổi địa điểm, quy mô, công suất, công nghệ hay phương án xả thải. Việc yêu cầu cập nhật đánh giá sơ bộ trong các trường hợp này là chưa thực sự cần thiết.

Đại biểu Nguyễn Quang Huân - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nêu quan điểm tại cuộc làm việc

Trên cơ sở đó, EVN kiến nghị bổ sung các trường hợp thay đổi về vốn hoặc các thay đổi không làm gia tăng tác động xấu đến môi trường vào nhóm được miễn cập nhật đánh giá sơ bộ tác động môi trường. Đồng thời, cần quy định rõ việc cập nhật chỉ tập trung vào các nội dung có liên quan trực tiếp đến môi trường, không yêu cầu đánh giá lại toàn bộ dự án khi các yếu tố khác không thay đổi.

Đối với kiến nghị cắt giảm đối tượng thực hiện thủ tục hành chính cấp lại giấy phép môi trường, hiện nay, quy định về cấp lại giấy phép môi trường tại Điều 44 Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn đã làm phát sinh một thủ tục hành chính trung gian, trong khi nhiều nội dung đã được kiểm soát thông qua cơ chế cấp phép ban đầu, báo cáo định kỳ và công tác thanh tra, kiểm tra. Trên cơ sở định hướng cải cách thủ tục hành chính và nội dung dự thảo sửa đổi, EVN kiến nghị không thực hiện thủ tục hành chính cấp lại giấy phép môi trường, đồng thời chuyển sang cơ chế quản lý thay thế như: Đối với các thay đổi không làm gia tăng tác động xấu đến môi trường, cho phép chủ dự án, cơ sở tự thực hiện và tích hợp nội dung thay đổi trong báo cáo công tác bảo vệ môi trường định kỳ hoặc trong hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường tiếp theo; không yêu cầu thực hiện thủ tục cấp lại giấy phép môi trường; không yêu cầu lập lại hồ sơ tương đương cấp mới.

Ông Đinh Thế Phúc – Thành viên Hội đồng Thành viên EVN phát biểu tại cuộc làm việc

Về cắt giảm đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường, nhằm thực hiện chủ trương cải cách thủ tục hành chính, quản lý môi trường theo mức độ rủi ro và tập trung nguồn lực vào các dự án có nguy cơ tác động lớn, EVN kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định tại Điều 28, Điều 30 Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn theo hướng thu hẹp đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường theo nguyên tắc loại trừ, như không thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường đối với các dự án cải tạo, nâng cấp, thay thế thiết bị, công trình theo hướng không làm gia tăng tác động xấu đến môi trường và chỉ áp dụng đánh giá tác động môi trường đối với dự án có nguy cơ tác động đáng kể.

Chủ động hơn trong đánh giá tác động về môi trường đối với phát triển kinh tế-xã hội

Thay mặt cơ quan soạn thảo dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường)  nhấn mạnh tầm quan trọng của dự án Luật để đáp ứng phù hợp sự phát triển kinh tế-xã hội, môi trường hiện nay.

Làm rõ hơn những ý kiến, đề xuất của các đại biểu, ông Hồ Kiên Trung cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thực hiện nghiêm việc cắt giảm thực hiện thủ tục hành chính cấp lại giấy phép môi trường. Bên cạnh đó, Bộ đang đẩy mạnh chuyển đổi tư duy với phương châm biến chất thải thành tài nguyên, xử lý chất thải tái chế một cách hiệu quả bằng xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông; xử lý bụi mịn… Ngoài ra, Bộ sẽ chủ động hơn trong đánh giá tác động về môi trường đối với phát triển kinh tế-xã hội.​

Ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) làm rõ thêm một số ý kiến của các đại biểu nêu tại cuộc làm việc

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi ghi nhận, đánh giá cao Tập đoàn trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc thực hiện quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và có nhiều đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội gắn với định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Về nội dung góp ý cho dự thảo Luật, đã có những ý kiến đóng góp, trao đổi thẳng thắn, xuất phát từ thực tiễn hoạt động bảo vệ môi trường của EVN. Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ nghiên cứu, chắt lọc các thông tin hữu ích phục vụ công tác thẩm tra dự án Luật bảo đảm chất lượng, tiến độ trình Quốc hội xem xét dự án Luật này tại Kỳ họp thứ 2.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng các đề xuất kiến nghị như đã nêu trong văn bản, báo cáo của EVN và tại cuộc họp này, ý kiến của các thành viên Đoàn công tác, đại diện các cơ quan để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật trình Chính phủ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi phát biểu kết luận tại cuộc làm việc với EVN

Tại cuộc làm việc, một số nội dung kiến nghị của doanh nghiệp đã được lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường và đại diện các Bộ trao đổi, làm rõ. Các kiến nghị vướng mắc khác thuộc trách nhiệm, tham mưu giải quyết của các Bộ, đề nghị đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương căn cứ văn bản báo cáo của EVN, ý kiến tại cuộc họp, báo cáo Bộ trưởng các Bộ xem xét giải quyết kịp thời theo thẩm quyền. Ngoài ra, đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp các nội dung kiến nghị góp ý trực tiếp liên quan đến dự thảo Luật để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trình cấp thẩm quyền.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi cũng đề nghị EVN sớm có báo cáo bổ sung số liệu cụ thể về khối lượng tro xỉ đã được tái chế thành công trong năm 2025 cũng như các nội dung khác đã được các đại biểu nêu trong cuộc làm việc. Bên cạnh đó, EVN cần báo cáo tổng hợp các kiến nghị sửa đổi cụ thể (theo từng điều khoản) cùng các dữ liệu kèm theo và gửi về Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chậm nhất trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp phục vụ công tác thẩm tra.