Luật Thủ đô (sửa đổi): Tăng cường phân quyền, phân cấp, trao quyền chủ động nhiều hơn cho Thủ đô

Quang cảnh thảo luận ở Tổ 3

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh - Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa (bên phải) và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Lê Đức Thái

Cùng tham dự thảo luận ở Tổ 3, có Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Lê Đức Thái - Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa; ông Phạm Hùng Thái, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh; cùng các đại biểu Quốc hội khóa XVI thuộc 2 Đoàn đại biểu Quốc hội Tây Ninh và Thanh Hóa.

Luật Thủ đô (sửa đổi): Không chỉ trao quyền, mà phải phân quyền một cách thực chất

Cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Thủ đô theo trình tự, thủ tục rút gọn để trình Quốc hội xem xét, thông qua ngay tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Đại biểu cho rằng, khi xem xét luật này, cần đặt trong một tầm nhìn rộng hơn. Đây không chỉ là sửa một đạo luật cho Hà Nội, mà Luật Thủ đô (sửa đổi) phải mang tầm của quốc gia. Luật Thủ đô không phải chỉ để “cho Hà Nội” mà để Hà Nội có đủ công cụ đặc biệt, đặc thù hơn để thực hiện trách nhiệm lớn hơn mà Đảng, Nhà nước và Quốc hội giao cho Hà Nội.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa phát biểu

Về tuổi thọ của luật, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, việc sửa luật lần này rất cần thiết, vì thực tiễn đang đi rất nhanh, trong khi luật hiện hành có những điểm vướng mắc, có thể trở thành điểm giới hạn thay vì động lực phát triển của thủ đô Hà Nội. Vì vậy, cần đặt ra yêu cầu cao hơn, đó là luật phải có tuổi thọ cao; phải có tầm nhìn xa hơn, rộng hơn; phải giảm bớt các quy định quá chi tiết, tăng các quy định mang tính nguyên tắc, để luật không bị lạc hậu trước các yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Các đại biểu tham dự thảo luận ở Tổ 3

Một trong những nội dung cốt lõi nhất của dự thảo luật lần này là tăng cường phân quyền, phân cấp và trao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền Thủ đô. Cơ bản tán thành rất cao với hướng đi này, nhất là việc cho phép Hà Nội được ban hành các quy định có nội dung khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên, thậm chí trong những vấn đề thực tiễn mà pháp luật hiện hành chưa có quy định, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, đây là điểm đột phá rất lớn, tạo cơ sở để Hà Nội chủ động hơn, sáng tạo hơn, bứt phá, làm nhanh hơn, tốt hơn; đồng thời có điều kiện thử nghiệm các mô hình quản trị mới, tiêu chuẩn mới, cách làm mới. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là trao quyền, mà phải phân quyền một cách thực chất. “Chúng ta phải làm rõ phạm vi và lĩnh vực nào được áp dụng cơ chế khác; áp dụng ở đâu, như thế nào; quy trình, thủ tục ra sao; trường hợp nào phải báo cáo các cấp có thẩm quyền và cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá tác động như thế nào”, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị.

Đại biểu Phạm Công Nguyên, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa phát biểu

Về vấn đề này, đại biểu Phạm Công Nguyên, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa bày tỏ băn khoăn, quy định tại Điều 5 dự thảo luật về áp dụng luật khá rộng, có thể sẽ lấn sang lĩnh vực an ninh, quốc phòng. Đại biểu cho rằng, nhiệm vụ đảm bảo an ninh, quốc phòng đã được quy định tại các luật chuyên ngành về an ninh, quốc phòng. Do đó, nếu cho phép áp dụng Luật Thủ đô thì cần loại trừ các luật về an ninh, quốc phòng, hoặc cần phải phù hợp với các luật về lĩnh vực an ninh, quốc phòng.

Cần quy định về nguyên tắc, điều kiện Hà Nội sử dụng ngân sách để hỗ trợ cơ quan, địa phương khác

Trong khi đó, góp ý về Điều 21 dự thảo luật về quản lý tài chính, ngân sách, đại biểu Hoàng Quang Hàm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh cho rằng, tại các khoản 1,2,3 của Điều 21 đang quy định theo hướng khi Thủ đô vượt thu những khoản thu của Trung ương thì sẽ được hưởng toàn bộ. Quy định chung như vậy sẽ gặp vướng mắc khi thực thi, bởi các địa phương khác như Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng hay Hải Phòng cũng có cơ chế đặc thù.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh phát biểu

Theo đại biểu, việc phân cấp, phân quyền cho Thủ đô là cần thiết, song phải đi kèm với các điều kiện ràng buộc rõ ràng về thẩm quyền và trách nhiệm. Về việc giao quyền cho thành phố Hà Nội được thực hiện các dự án đầu tư, các dự án ngoài thành phố hay được sử dụng ngân sách cấp thành phố để hỗ trợ cơ quan, địa phương khác, đại biểu Hoàng Quang Hàm cũng cho rằng, cần phải có các nguyên tắc, điều kiện nhất định quy định trong luật hoặc giao cho HĐND thành phố quy định về nguyên tắc để đảm bảo sự công bằng. “Ví dụ Sơn La bị bão, Lai Châu cũng bị bão thì cần có nguyên tắc để hỗ trợ, chứ không thể vì ưu ái tỉnh này, địa phương này hay địa bàn này mà hỗ trợ”, đại biểu Hoàng Quang Hàm nêu ví dụ.

Đại biểu Nguyễn Duy Tiến, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh phát biểu

Về phần mình, đại biểu Nguyễn Duy Tiến, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh lại cho rằng, Luật Thủ đô không chỉ điều chỉnh mỗi Thủ đô mà các quy định còn ảnh hưởng đến cả vùng Thủ đô, những vùng lân cận. Lấy ví dụ liên quan đến vấn đề trao thẩm quyền cho Thủ đô quyết định như quyết định chủ trương đầu tư, các vấn đề liên quan đến đất đai, đại biểu cho rằng, vấn đề đằng sau lại là câu chuyện hậu kiểm của các bộ, ngành trung ương. Vì vậy, các bộ, ngành sẽ lấy tiêu chí nào để thực hiện việc “hậu giám sát”.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa phát biểu

Đồng tình với sự cần thiết phải tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền Thủ đô, tuy nhiên, đại biểu Lê Thanh Hoàn, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa bày tỏ băn khoăn đối với quy định cho phép Hà Nội ban hành các nội dung “khác” với cơ quan Nhà nước cấp trên. Theo đại biểu, các thủ tục hành chính không chỉ quy định trong nghị định mà còn có cả trong luật, nếu cho phép Hà Nội ban hành văn bản quy phạm pháp luật khác với văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan Trung ương thì liệu có thể hiểu cho phép Hà Nội sửa đổi luật? Vì vậy, đại biểu cho rằng, nên quy định rõ “khác”, chỉ đối với văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Thông tư của Bộ trưởng.

Đại biểu Triệu Thế Hùng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa phát biểu

Cũng tại buổi thảo luận ở Tổ 3, các đại biểu Quốc hội của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa và Tây Ninh đã đóng góp nhiều ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng và Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), trong đó, đại biểu cho rằng, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng cần quy định chặt chẽ, tránh tình trạng dễ dãi, “lạm phát” khen thưởng.

Một số hình ảnh tại buổi thảo luận ở Tổ 3: