Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với UBND tỉnh Ninh Bình

Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát hoạt động bảo vệ môi trường tại Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình

Khảo sát hoạt động bảo vệ môi trường tại Công ty cổ phần dệt nhuộm Hải Minh

Quang cảnh cuộc làm việc giữa Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường với UBND tỉnh Ninh Bình

Tham gia Đoàn công tác có các thành viên của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường; lãnh đạo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đại diện lãnh đạo một số Bộ ngành và lãnh đạo Đoàn Đại biểu Quốc hội, UBND tỉnh Ninh Bình. 

Là vùng đất giàu tiềm năng du lịch với Quần thể danh thắng Tràng An, cùng với sự phát triển mạnh mẽ với 20 khu công nghiệp và 25 cụm công nghiệp đang hoạt động, trong đó nhiều khu công nghiệp (KCN) có tỷ lệ lấp đầy cao, tỉnh Ninh Bình đang trong quá trình chuyển mình năng động, phấn đấu trở thành một trong những cực tăng trưởng quan trọng của vùng đồng bằng sông Hồng.

Báo cáo của tỉnh Ninh Bình cho thấy nhiều nỗ lực, đáng ghi nhận: Tỷ lệ thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt ở đô thị đạt 96%, ở nông thôn đạt 91%; 90% các KCN có trạm xử lý nước thải tập trung và quan trắc tự động. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế luôn đặt ra những thách thức song hành, đặc biệt là công tác bảo vệ môi trường (BVMT). Đó là các vấn đề về ùn ứ rác thải kéo dài hàng chục nghìn tấn như tồn tại tại thung Đám Gai; ô nhiễm môi trường tại một số làng nghề như Nha Xá; ô nhiễm nước thải khu vực sông Nhuệ - Đáy; khó khăn thách thức trong việc thu gom, xử lý nước thải đô thị và chất thải rắn sinh hoạt chưa đồng bộ, công nghệ xử lý tại địa phương còn lạc hậu (tồn tại các bãi chôn lấp không hợp vệ sinh), khó khăn trong việc định giá dịch vụ thu gom, xử lý rác... 

Mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái môi trường ở Ninh Bình đã được hạn chế

Đề cập về kết quả thực hiện công tác BVMT năm 2025 và tình hình triển khai nhiệm vụ công tác BVMT năm 2026 theo quy định pháp luật về BVMT, ông Lê Hùng Thắng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình cho biết, trong năm 2025, chất lượng môi trường trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã có chuyển biến tích cực: Năng lực, tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường được củng cố và tăng cường. Nhận thức về bảo vệ môi trường các cấp, các ngành và nhân dân được nâng lên, chất lượng môi trường khu vực đô thị và nông thôn được nâng lên đáng kể, đặc biệt là việc triển khai các mô hình phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn đối với các xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu, rác thải sinh hoạt tại các khu dân cư cơ bản đã được thu gom, xử lý, trong đó có sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp tư nhân.

Ông Lê Hùng Thắng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình phát biểu

Vấn đề bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất kinh doanh đã có chuyển biến rõ nét; mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái môi trường đã được hạn chế, tình trạng ô nhiễm môi trường từng bước được phối hợp kiểm soát. Công tác BVMT được các cấp, các ngành và cộng đồng ngày càng quan tâm, các hoạt động quản lý Nhà nước về BVMT được tăng cường.

Trong thời gian qua, vấn đề BVMT trong hoạt động sản xuất tại làng nghề đã có chuyển biến rõ nét; mức độ gia tăng ô nhiễm môi trường làng nghề đã được hạn chế. Tuy nhiên, công tác đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường các làng nghề trên địa bàn các xã, phường chưa được quan tâm thực hiện; sự vào cuộc của cơ quan quản lý địa phương trong công tác BVMT làng nghề có nơi chưa đồng bộ, quyết liệt; chi ngân sách hàng năm cho hoạt động BVMT còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu, tình hình thực tế; nhận thức của các cơ sở sản xuất tại các làng nghề về vai trò của BVMT đối với sức khỏe cộng đồng, gìn giữ giá trị văn hóa, phát triển du lịch còn hạn chế; công tác di dời các hộ, cơ sở sản xuất tại các làng nghề vào các khu, cụm công nghiệp (CCN), CCN làng nghề gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là đối với các làng nghề có hoạt động sản xuất gắn liền với nơi sinh sống, cư trú.

Về quản lý, cải thiện chất lượng môi trường nước, tỉnh Ninh Bình đã tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở có khối lượng xả thải lớn, các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, kiên quyết xử lý đối với các hành vi xả nước thải gây ô nhiễm môi trường; thu hút các nhà đầu tư hạ tầng đối với các khu, cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động nhưng chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung hoặc tạo điều kiện để các nhà đầu tư đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung của các khu, CCN khác; đầu tư xây dựng các công trình thu gom, xử lý
nước thải tại khu vực đô thị và hệ thống thu gom nước thải tại khu vực nông thôn.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc với UBND tỉnh Ninh Bình

Về quản lý, cải thiện chất lượng không khí, UBND tỉnh đã tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở phát sinh nhiều khí thải, bụi, nhất là các cơ sở thuộc đối tượng có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, kiên quyết xử lý đối với các hành vi xả khí thải gây ô nhiễm môi trường. Trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt, về cơ bản, chất thải rắn công nghiệp thông thường đã được các cơ sở thu gom, xử lý theo đúng quy định. Về ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, kiểm kê phát thải khí nhà kính, tỉnh Ninh Bình đã chủ động phối hợp với các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi Chính phủ trong tham gia và thực hiện các điều ước quốc tế, hợp tác ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH), quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường; xây dựng và đề xuất các chương trình, dự án kêu gọi tài trợ của các đối tác nước ngoài để tiếp cận công nghệ mới và chủ động nắm bắt thời cơ cho hoạt động thích ứng và giảm nhẹ tác động của BĐKH. 

Đối với việc đề xuất, góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, tỉnh Ninh Bình đề nghị đơn vị soạn thảo nghiên cứu, đề xuất cụ thể danh mục dự án phải thực hiện thủ tục đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường, đăng ký môi trường để cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp dễ dàng xác định được loại thủ tục môi trường phải thực hiện khi đề xuất dự án hoặc điều chỉnh dự án đầu tư của cơ sở.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc với UBND tỉnh Ninh Bình

Tỉnh Ninh Bình đề nghị Ban soạn thảo dự án Luật bổ sung thêm mức chi cụ thể cho bảo vệ môi trường; bổ sung quy định đối với “Dự án đầu tư nhóm II là dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ trung bình”; bổ sung quy định rõ đối tượng cấp giấy phép môi trường theo trình tự, thủ tục rút gọn và đầy đủ, tương tự đối tượng phải đánh giá môi trường chi tiết và đánh giá tác động môi trường đơn giản.
Dự thảo Luật cần bổ sung quy định mới về "Cơ chế tài chính đặc thù" đối với vận hành trạm xử lý nước thải tập trung của làng nghề. Trong đó, cho phép sử dụng nguồn thu từ phí bảo vệ môi trường đối với nước thải của các hộ trong làng nghề để tái đầu tư trực tiếp cho vận hành hệ thống xử lý chung.

Tại khoản 42, 45 Điều 1 Dự thảo Luật: Về quản lý chất thải rắn sinh hoạt, đề nghị bổ sung quy định cụ thể về cơ chế hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho các xã trong việc đầu tư hạ tầng điểm tập kết, trạm trung chuyển rác thải sau khi phân loại để đảm bảo tính đồng bộ của quy trình.

Tại khoản 49 Điều 1 Dự thảo Luật, đề nghị chỉnh sửa điểm b khoản 5 Điều 91 thành “Xây dựng danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính trên địa bàn báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 31/12 hằng năm”, để đảm bảo sự thống nhất trong nội dung quản lý phát thải khí nhà kính. Tại khoản 50 Điều 1 Dự thảo Luật, đề nghị bổ sung trách nhiệm của UBND cấp tỉnh đối với nội dung bảo vệ tầng ô-zôn.

Nhiều vấn đề liên quan đến bảo vệ môi trường cần được làm rõ

Tại cuộc làm việc, các thành viên Đoàn công tác đề nghị UBND tỉnh Ninh Bình và các Sở ngành làm rõ hơn những khó khăn, vướng mắc lớn nhất trong thực tiễn áp dụng các quy định của Luật Bảo vệ môi trường hiện hành, đặc biệt liên quan đến việc phân loại dự án để thực hiện thủ tục đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường. Bởi vì các tài liệu cho thấy, việc này đang gây sự lúng túng cho doanh nghiệp trong thực hiện. Bên cạnh đó, cần làm rõ vấn đề kiểm soát ô nhiễm môi trường thông qua hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục; việc chuyển đổi số trong công tác quản lý chất thải, báo cáo cập nhật số liệu môi trường…

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thị Mai Phương phát biểu

Các thành viên Đoàn công tác cũng đã lắng nghe, trao đổi về các đề xuất cụ thể của tỉnh Ninh Bình về sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, đặc biệt là những kiến nghị mà địa phương rất tâm huyết, như: Không nên sửa đổi, bổ sung nhiều lần đơn lẻ (như mới đây, Luật số 146/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, trong đó có Luật Bảo vệ môi trường) mà nên xem xét ban hành Luật mới thay thế; quy định rõ ràng danh mục dự án phải thực hiện các thủ tục môi trường; bổ sung quy định về tái sử dụng nước thải; quy định cơ chế tài chính đặc thù cho xử lý nước thải làng nghề...

Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Văn An đóng góp ý kiến tại cuộc
làm việc

Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Vương Quốc Thắng phát biểu

Ngoài ra, các thành viên Đoàn công tác cũng đề nghị tỉnh Ninh Bình đánh giá tác động của việc phân cấp, phân quyền trong quản lý môi trường thời gian qua. Liệu việc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" đã thực sự phát huy hiệu quả hay còn yếu kém, thiếu nguồn lực cần thiết (con người, cơ sở dữ liệu...) cho công tác quản lý Nhà nước? Những khó khăn giữa thẩm quyền quản lý công tác BVMT được giao và năng lực, nguồn lực thực hiện tại địa phương nhất là ở cấp xã sau sáp nhập? Việc quản lý nhà nước trong lĩnh vực BVMT trên địa bàn tỉnh hiện nay đang có vướng mắc gì, việc giải quyết các kiến nghị của doanh nghiệp được thực hiện như thế nào? 

Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Danh Tú phát biểu

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên Nguyễn Văn Huy nêu quan điểm tại cuộc làm việc

Tại cuộc làm việc, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Vũ Đình Nam đã làm rõ những nội dung của Đoàn công tác nêu ra; đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường để đáp ứng yêu cầu thực tiễn hiện nay. 

Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Vũ Đình Nam làm rõ những vấn đề, nội dung các đại biểu nêu tại
cuộc làm việc

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh đến việc cải cách thủ tục hành chính để tạo thuận lợi và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp trong công tác xử lý nước thải, BVMT. Bên cạnh đó, Bộ sẽ có những quy định cụ thể trong việc tái sử dụng chất thải sau khi phân loại; chính sách cho các đối tượng tham gia vào công tác BVMT...

Thay mặt Đoàn công tác, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi nhấn mạnh, Đoàn công tác đánh giá cao những nỗ lực của Ninh Bình trong công tác quản lý nhà nước về BVMT, từ việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số, thực hiện hiệu quả nhiều thủ tục hành chính về môi trường đến việc kiểm soát các nguồn thải lớn từ khu công nghiệp, nhà máy xi măng, nhiệt điện; kiểm soát chất lượng môi trường và quản lý chất thải. Kết quả bước đầu là chất lượng môi trường có chuyển biến tích cực, nhận thức của người dân và doanh nghiệp được nâng lên.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi phát biểu tại cuộc làm việc

Đối với các nội dung thuộc thẩm quyền sửa đổi Luật, Đoàn sẽ tiếp thu, tổng hợp một cách đầy đủ, có hệ thống các kiến nghị của Tỉnh. Những đề xuất như bổ sung quy định về quản lý tầng ô-dôn, thị trường carbon... sẽ được nghiên cứu, tiếp thu và thể hiện phù hợp trong nội dung báo cáo thẩm tra gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội.

Đối với các khó khăn vướng mắc thuộc thẩm quyền của Chính phủ và các Bộ ngành (như thiếu cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia, khó khăn về định mức kinh tế kỹ thuật...), Đoàn ghi nhận và sẽ đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo thẩm quyền. Đoàn công tác cũng đề nghị đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan liên quan tham gia Đoàn báo cáo với lãnh đạo các Bộ để kịp thời có các giải pháp theo đúng thẩm quyền để tháo gỡ vướng mắc cho tỉnh Ninh Bình.  

Đối với các vấn đề của tỉnh như rác tồn lưu tại thung Đám Gai, ô nhiễm làng nghề, đề nghị Tỉnh tiếp tục có lộ trình, giải pháp xử lý cụ thể, chủ động bố trí nguồn lực theo trách nhiệm được giao. Đoàn công tác ghi nhận và sẽ kiến nghị Trung ương xem xét hỗ trợ theo quy định.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi đề nghị UBND tỉnh Ninh Bình tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu tại cuộc họp hôm nay, rà soát, bổ sung thông tin, số liệu, những giải pháp, kiến nghị cụ thể; hoàn thiện và gửi báo cáo bổ sung đến Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội trước ngày 22/5/2026, trong đó lưu ý thể hiện rõ ràng các điều, khoản, điểm của Luật Bảo vệ môi trường mà Tỉnh đề nghị cần được rà soát, sửa đổi, bổ sung để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và lý do đề nghị.