Hoạt động giám sát của Quốc hội góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính

Toàn cảnh Phiên Chuyên đề thứ hai

Tích cực triển khai hoạt động giám sát góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính

Trình bày tại Phiên Chuyên đề thứ hai, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng - Bế Minh Đức cho biết nội dung tham luận phản ánh từ thực tiễn của tỉnh Cao Bằng việc thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2019 - 2021, hoạt động giám sát Đoàn ĐBQH tỉnh góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025; khái quát kết quả việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp từ 01/7/2025 để từ đó đề xuất một số kiến nghị thực hiện tốt hoạt động giám sát của Quốc hội.

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Minh Đức nhấn mạnh giám sát là một chức năng quan trọng, cơ bản của Quốc hội để thực hiện vị trí, chức năng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là cơ quan thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng

Theo Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Minh Đức, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII; Nghị quyết số 653/2019/UBTVQH14 ngày 12/3/2019 của UBTVQH, tỉnh Cao Bằng đã tập trung triển khai thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã giai đoạn 2019 - 2021. 

Trước thời điểm thực hiện thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính giai đoạn 2019 - 2021, tỉnh Cao Bằng có 13 đơn vị hành chính cấp huyện, 199 đơn vị hành chính cấp xã. Sau sắp xếp giai đoạn 2019 - 2021, tỉnh Cao Bằng còn 10 đơn vị hành chính cấp huyện, 161 đơn vị hành chính cấp xã, là một trong những địa phương có đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã sắp xếp nhiều nhất cả nước (giảm 3 huyện/8 huyện (37,5%) giảm của cả nước, giảm 38 xã/561 (6,77%) xã giảm của cả nước). 

Các đại biểu tham dự Phiên Chuyên đề thứ hai

Các đại biểu tham dự Phiên Chuyên đề thứ hai

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng - Bế Minh Đức nhấn mạnh thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2019 - 2021, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng đã tích cực triển khai hoạt động giám sát, qua đó góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã cho giai đoạn 2023 - 2025. Trong đó, tập trung vào một số nội dung:

Một là, hoàn thiện quy định về quy mô dân số của đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc diện sắp xếp. Qua giám sát, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng kiến nghị UBTVQH xem xét điều chỉnh tiêu chuẩn quy mô dân số và diện tích tự nhiên đối với các xã, huyện vùng cao, địa hình phức tạp do chủ yếu là đồi núi, giao thông không thuận lợi. Qua đó, theo Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15, UBTVQH đã sửa đổi và quy định nâng tỷ lệ tiêu chuẩn đồng thời diện tích tự nhiên và quy mô dân số dưới 70% mới thuộc diện sắp xếp. 

Hai là, hoàn thiện quy định về yếu tố đặc thù trong sắp xếp đơn vị hành chính. Qua giám sát, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng đã kiến nghị UBTVQH, Chính phủ trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã cần quan tâm, có chính sách riêng đối với các đơn vị có yếu tố đặc thù. Qua đó, tại Điều 3 Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 đã có quy định về đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc diện sắp xếp nhưng có yếu tố đặc thù thì không bắt buộc sắp xếp quy định. 

Ba là, hoàn thiện chính sách về bảo đảm sự ổn định đối với các đơn vị hành chính đã được sắp xếp giai đoạn 2019 - 2021. Qua giám sát, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng đã kiến nghị UBTVQH, Chính phủ giữ nguyên các đơn vị hành chính sau giai đoạn 2019 - 2021. Qua đó, UBTVQH đã quan tâm và có chính sách để ổn định đối với các đơn vị hành chính đã thực hiện sắp xếp quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 3 Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15.

Bốn là, hoàn thiện chính sách, pháp luật về tinh giản biên chế, trong đó có nội dung giải quyết dôi dư cán bộ, công chức do sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã. Qua giám sát, Đoàn ĐBQH tỉnh kiến nghị đối với Chính phủ có chính sách phù hợp về chế độ để giải quyết cho cán bộ, công chức dôi dư. Qua đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 29/2023/NĐ-CP, trong đó có nhiều chính sách khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện cho cán bộ, công chức dôi dư sau sắp xếp. 

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng

Kịp thời tổng kết và tiếp thu các kiến nghị, vướng mắc từ thực tiễn quá trình triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính 

Năm 2025, thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, thực hiện Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 của UBTVQH, tỉnh Cao Bằng đã khẩn trương triển khai thực hiện nghiêm túc việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. 

Do có nhiều yếu tố đặc thù, tỉnh Cao Bằng không thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Trong quá trình triển khai thực hiện việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, tỉnh Cao Bằng đã rà soát để xây dựng đề án, lấy ý kiến nhân dân về phương án sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã. Theo Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15, tỉnh Cao Bằng thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã từ 161 còn 56 đơn vị hành chính cấp xã (giảm 65,2%). 

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Minh Đức khẳng định, đối với việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng đã bảo đảm theo mục tiêu, nguyên tắc, định hướng của Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.

Các đại biểu tham dự Phiên Chuyên đề thứ hai

Tại Phiên Chuyên đề thứ hai, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Minh Đức đã đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn nữa vai trò của Quốc hội trong hoạt động giám sát:

Một là, Quốc hội, UBTVQH kịp thời tổng kết và tiếp thu các kiến nghị, vướng mắc từ thực tiễn quá trình triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính để ban hành Nghị quyết theo thẩm quyền về tiêu chí, tiêu chuẩn đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã trên phạm vi cả nước, có tính đến các yếu tố đặc thù.

Hai là, Quốc hội, UBTVQH, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội tăng cường vai trò giám sát để kịp thời kiến nghị hoàn thiện chính sách, pháp luật theo thẩm quyền. 

Ba là, căn cứ nội dung và yêu cầu chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026, các Đoàn ĐBQH tại địa phương cần chủ động, tích cực đẩy mạnh giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính tại địa phương. 

Bốn là, các ĐBQH cần tiếp tục nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, thường xuyên lắng nghe thông tin dư luận, gặp gỡ cử tri để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri để kịp thời phản ánh, kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Năm là, cần bảo đảm các điều kiện cho hoạt động giám sát. Bảo đảm đầy đủ các nguồn lực cần thiết, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, thực hiện tốt việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền giám sát để tránh chồng chéo.

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng

Cũng theo Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Minh Đức, sắp xếp đơn vị hành chính đã đạt được kết quả rất quan trọng trong việc tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, tinh giản biên chế, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, mở rộng không gian phát triển cho các địa phương sau sắp xếp. 

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Minh Đức bày tỏ tin tưởng, với hoạt động giám sát ngày càng kịp thời, hiệu quả có chất lượng của Quốc hội, UBTVQH, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn ĐBQH, các ĐBQH, chính sách, pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính sẽ ngày càng hoàn thiện, phù hợp thực tiễn, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động góp phần vững chắc đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.