Toàn cảnh Phiên thảo luận tổ 14
Hoàn thiện cơ chế thí điểm luật sư công: Làm rõ phạm vi, nhiệm vụ và chính sách đãi ngộ
Góp ý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp bày tỏ đồng tình với chủ trương thí điểm này để bảo đảm tính công bằng. Đại biểu Phạm Văn Hòa cũng cho rằng về phạm vi điều chỉnh, dự thảo đề xuất thực hiện thí điểm tại 8 Bộ và 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là phù hợp.
Về phạm vi công việc của luật sư công tại Điều 7, theo đại biểu đây là vấn đề cần phân định rạch ròi. “Luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức có bằng cử nhân luật và đủ tiêu chuẩn hành nghề, nhưng không bao gồm thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên hay chấp hành viên để tránh xung đột lợi ích trong tố tụng. Tôi lo ngại về sự chồng chéo giữa nhiệm vụ của một công chức theo vị trí việc làm và nhiệm vụ của một luật sư công. Nếu không quy định rõ tỷ lệ thời gian và định mức hoàn thành công việc, có thể xảy ra tình trạng người làm luật sư công bỏ bê nhiệm vụ chuyên môn để hưởng chế độ chính sách cao hơn”, đại biểu Phạm Văn Hòa phân tích.
Về chế độ chính sách tại Điều 10, dự thảo đề xuất luật sư công được hưởng 100% lương tăng thêm theo cơ chế đặc thù như Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội: Về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Theo đại biểu Phạm Văn Hòa mức hưởng này là chưa hợp lý, bởi luật sư công chỉ tham gia tố tụng khi có vụ việc phát sinh; do đó đại biểu Phạm Văn Hòa đề xuất, luật sư công được hưởng lương theo ngạch bậc công chức hiện hưởng và được nhận phụ cấp thù lao theo từng vụ việc cụ thể mà họ đảm nhiệm.
Để đảm bảo quyền hạn và nhiệm vụ của luật sư công được triển khai hiệu quả, đại biểu Trần Thị Kim Nhung, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đề nghị cần làm rõ trách nhiệm và nhiệm vụ của luật sư công để đảm bảo sự cân bằng giữa hai vai trò: một công chức nhà nước và một luật sư. “Trong khi cán bộ, công chức phải tuân thủ mệnh lệnh hành chính, thì luật sư lại đòi hỏi tính độc lập và khách quan về chuyên môn. Do đó, Nghị quyết cần có cơ chế xử lý cụ thể đối với các trường hợp xung đột lợi ích hoặc mâu thuẫn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ”, đại biểu đề nghị.
Đại biểu Trần Thị Kim Nhung cũng đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm giữ bí mật "hậu công vụ", bởi luật sư công thường tham gia vào các vụ việc nhạy cảm liên quan đến tranh chấp quốc tế, quốc phòng, an ninh và bí mật quốc gia. Vì vậy, nghĩa vụ bảo mật thông tin không chỉ giới hạn trong thời gian công tác mà phải kéo dài cả sau khi họ đã nghỉ hưu hoặc thôi làm nhiệm vụ.
Đề xuất chọn ngày 24 tháng 11 là "Ngày Văn hóa Việt Nam”
Về nội dung "Ngày văn hóa Việt Nam" tại Điều 2, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương đề xuất nên đổi tên thành "Khuyến khích các hoạt động phát triển văn hóa Việt Nam trong các ngày lễ, ngày truyền thống" để mang tính bao quát hơn.
Nhất trí đề xuất chọn ngày 24 tháng 11 là "Ngày Văn hóa Việt Nam", đại biểu Nguyễn Thanh Cầm, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp đề nghị Chính phủ làm rõ hơn về khởi nguồn, ý nghĩa của việc lựa chọn này để tạo sự đồng thuận tuyệt đối trong các đại biểu và nhân dân. Bên cạnh đó, đại biểu mong muốn dự thảo Nghị quyết sẽ có những điều khoản quy định rõ ràng về sự tập trung ưu tiên các hoạt động trong ngày này như: tổ chức các lễ hội, sự kiện hoặc festival… để tôn vinh văn hóa Việt Nam. Qua đó nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa của nhân dân, động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo, đồng thời đề cao việc thực hành lối sống văn hóa, văn minh theo tinh thần Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Nhấn mạnh gia đình chính là tế bào của xã hội, là nền tảng cốt lõi và là phần không thể tách rời của văn hóa, nơi nuôi dưỡng, giáo dục và định hình nhân cách con người, đại biểu Nguyễn Thanh Cầm đề nghị Chính phủ cân nhắc bổ sung “hộ gia đình” vào đối tượng điều chỉnh của Nghị quyết này.
Liên quan đến việc xây dựng mô hình "đô thị di sản", đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp bày tỏ băn khoăn về tên gọi này. “Tại sao chúng ta không cân nhắc sử dụng tên gọi "làng di sản" hoặc một thuật ngữ khác bao quát hơn? Bởi lẽ, di sản không chỉ tồn tại ở khu vực đô thị mà còn hiện hữu đậm nét tại các địa phương, vùng quê hay các bản làng xa xôi. Rất mong Quốc hội cân nhắc kỹ lưỡng các nội dung trên để Nghị quyết có tính ứng dụng cao, phù hợp với thực tiễn, từ đó tạo ra những động lực mới cho sự phát triển của nền văn hóa đất nước”, đại biểu đề nghị.
Hoàn thiện chính sách phát triển văn hóa Việt Nam: Làm rõ phạm vi, đối tượng và ưu tiên nguồn lực
Nhận thấy tên gọi của Nghị quyết “Một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hoá Việt Nam” chưa thực sự bao quát được hết nội dung của dự thảo, đại biểu Dương Trung Ý, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp đề nghị cần quy định rõ ràng hơn phạm vi điều chỉnh dự thảo Nghị quyết; nên định hướng đây là các cơ chế, chính sách đặc thù hoặc mang tính đột phá cho sự phát triển văn hóa Việt Nam.
Đại biểu Dương Trung Ý cũng cho rằng cần xác định rõ nội hàm văn hóa trong Nghị quyết này, bởi hiện nay chưa có Luật khung về văn hóa mà chỉ có các luật chuyên ngành cùng các nghị định về quản lý lễ hội và biểu diễn nghệ thuật. Theo đại biểu cần thiết phải có phần giải thích từ ngữ để thuận lợi cho việc chi kinh phí đầu tư phát triển văn hóa về sau, tránh dẫn đến những tranh cãi về danh mục nội dung, gây bất cập trong quá trình triển khai.
Qua rà soát đối chiếu với Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn nhận định, dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam vẫn chưa cụ thể hóa hết các hàm ý và nội dung Bộ Chính trị đã đề ra. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết 80 này trước khi trình Quốc hội thông qua.
Đề cập đến quy định Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hàng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn đề nghị làm rõ phạm vi các khoản chi, bao gồm chi đầu tư sự nghiệp và chi chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời phải gắn việc phân bổ ngân sách với kết quả đầu ra và hiệu quả sử dụng. Phó Chủ nhiệm Nguyễn Minh Sơn cũng tán thành việc ưu tiên các lĩnh vực có tác động lan tỏa mạnh như công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và bảo tồn cấp bách.
Về cơ chế ưu đãi đầu tư, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn cho rằng danh mục ưu tiên hiện còn quá rộng, dễ dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải. Do đó kiến nghị cần tập trung vào các ngành mũi nhọn có lợi thế cạnh tranh như nội dung số, điện ảnh và du lịch văn hóa, đi kèm với các điều kiện ưu đãi cụ thể về doanh thu, việc làm hoặc xuất khẩu.
Góp ý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, các đại biểu bày tỏ sự nhất trí với chủ trương đưa tỉnh Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, thống nhất với đề xuất của Chính phủ về việc giữ nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Theo các đại biểu, các cơ sở lý luận, chính trị và thực tiễn đều cho thấy tỉnh Đồng Nai đã hội tụ đủ các tiêu chí và điều kiện cần thiết theo quy định pháp luật để thực hiện lộ trình này. Tuy nhiên đề nghị khi Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương cần quan tâm hơn đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã giáp biên giới; có những chính sách đặc thù để đảm bảo đời sống cho người dân tại những khu vực còn khó khăn này./.
